Sigvaldi Einarsson skrifar: Heimurinn vill rafmagn – við eigum það
Ímyndaðu þér bónda sem selur alla mjólkina sína í tankbíl á lágmarksverði og kaupir svo ostinn dýrum dómum til baka. Þannig hefur Ísland oft farið með orkuna sína. Við seljum rafmagnið hrátt og kaupum verðmætin aftur af öðrum.
Fréttir vikunnar sýna að nú er rétti tíminn til að breyta því.
Á loftslagsráðstefnunni í Antalya í Tyrklandi hefur hópur ríkja, þar á meðal Evrópusambandið, skrifað upp á markmið um að rafmagn verði 35 prósent af allri orkunotkun heimsins árið 2035. Í dag er hlutfallið um 23 prósent. Í drögum að lokayfirlýsingu ráðstefnunnar var hins vegar strikað út allt tal um að hverfa frá olíu, kolum og gasi. Heimurinn ætlar sem sagt að rafvæðast, en treystir sér ekki til að segja upphátt hvað á að víkja.
Á sama tíma tilkynnti Google að fyrirtækið ætli að skjóta gervihnöttum með gervigreindarflögum út í geim árið 2029, til að ná í sólarorkuna þar. Hver gervihnöttur á að hafa álíka reiknigetu og heill skápur í gagnaveri. Þegar stærstu fyrirtæki heims eru tilbúin að senda tölvurnar sínar á sporbraut til að komast í rafmagn, segir það allt um hvers virði orkan er orðin.
En markaðurinn er ekki bara bjartsýnn. Gagnaverafélagið DayOne í Singapúr hefur íhugað að fresta skráningu á markað eða minnka hana um helming, eftir að hlutabréf í gagnaverum féllu í haust. Fjárfestar sveiflast. Þörf heimsins fyrir rafmagn gerir það ekki.
Og svo er það Carbfix, íslenska uppfinningin sem breytir koldíoxíði í stein. Samkvæmt Heimildinni rennur frestur til að tryggja 17 milljarða króna styrk frá Evrópusambandinu út í lok desember, og líklega næst hann ekki. Átta starfsmönnum var sagt upp í vikunni og fjórir fluttir til Orkuveitunnar.
Loks eru Evrópusambandið og Bretland að tengja kolefnismarkaði sína, svo fyrirtæki geti keypt og selt losunarheimildir þvert yfir Ermarsund. Ísland er hluti af kolefnismarkaði Evrópu í gegnum EES. Verðið á losun ræðst því æ meira á stórum mörkuðum sem við stjórnum ekki.
Hvað þýðir þetta fyrir okkur?
Heimurinn vill rafmagn. Við eigum það, hreint, úr vatnsafli og jarðvarma. En jarðvarminn er takmörkuð auðlind, og ósnortin náttúra er líka auðlind. Við getum ekki selt endalaust. Þess vegna skiptir öllu hvað við fáum fyrir hverja kílóvattstund.
Til stjórnvalda: Hættum að selja mjólkina á tankbílsverði. Rafmagnið á að fara í verkefni sem skilja eftir sig þekkingu, störf og skatta hér heima, ekki bara reikning í útlöndum. Byggjum upp íslenskt reikniafl sem þjóðin á, til dæmis í gegnum Landsvirkjun, svo íslensk fyrirtæki, skólar og stofnanir hafi aðgang að eigin gervigreind. Og takið ákvörðun um Carbfix fyrir áramót. Það væri sorglegt ef ein besta loftslagsuppfinning landsins dæi úr ákvörðunarleysi.
Til fyrirtækja: Rafvæðið eins og þið getið. Hver lítri af innfluttri olíu sem víkur fyrir íslensku rafmagni er gjaldeyrir sem verður eftir í landinu. Og búið ykkur undir að losun kosti meira, því verðið ræðst í Brussel og London.
Til heimilanna: Þið eruð þegar komin lengra en flestir í heiminum. Við hitum húsin með heitu vatni og æ fleiri keyra á rafmagni. Næsta skref er að spyrja upphátt: Í hvað fer rafmagnið okkar, og hver hagnast?
Orkan er stærsta auðlind Íslands í heimi sem vill rafmagn. Við getum verið áfram orkunýlenda sem selur hráefni, eða orðið nýsköpunarvél sem selur hugvit. Valið er okkar, og það er núna.
Höfundur er stofnandi Alvitur.is og starfar að þróun og stefnumótun á sviði gervigreindar. Bók hans, Tommustokkurinn, gufuvélin og 20 vatta kraftaverkið, er ókeypis á alvitur.is.
内容来自 DV.is,版权归原作者所有。
阅读原文 ↗