Lees terug hoe de coronaverhoren van Van Dissel en Aalbersberg verliepen
Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de vierde dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.
Liveblog
5 jun 2026 om 17.20 u
Mark Rutte en Dick Schoof volgende week aan de beurt bij coronaverhoren
De coronacommissie gaat volgende week ondere anderen Mark Rutte en Dick Schoof verhoren. Rutte moet komen vanwege zijn rol als oud-premier en Schoof was in de coronatijd de hoogste ambtenaar op het ministerie van Justitie en Veiligheid. De oud-premiers worden volgende week vrijdag verwacht.
De week, die in het teken staat van de crisisstructuur rond de pandemie, begint met het verhoor van Hubert Bruls. Bruls is burgemeester van Nijmegen en was in de coronapandemie voorzitter van het Veiligheidsberaad. Maandagmiddag wordt Mark Roscam Abbing, die in coronatijd werd aangewezen als directeur-generaal samenleving en COVID-19 verwacht.
Op woensdag is het de beurt aan oud-minister voor Medische Zorg Tamara van Ark en oud-minister van Sociale Zaken Wouter Koolmees.
5 jun 2026 om 17.11 u
Het verhoor van Aalbersberg is ook beëindigd. Hij komt op een later moment terug voor een tweede verhoor. Straks horen we wie er volgende week voor de commissie moeten verschijnen. Alvast bedankt voor jullie aandacht!
5 jun 2026 om 16.28 u
Commissie kritisch op ontbreken notulen belangrijke overleggen
We zoomen weer in op de Catshuisoverleggen op zondag. De commissie heeft in haar onderzoek tot nu toe weinig kunnen reconstrueren over de gang van zaken rond die overleggen en de belangen die daarbij speelden, zegt commissielid Dion Huidekooper. Er bestaan geen notulen van die informele overleggen.
Toch vindt Aalbersberg dat het wél transparant is verlopen, al is het voor de mensen buiten het Catshuis niet na te gaan hoe de besluitvorming daar tot stand gekomen is.
"We hebben heel veel vragen gesteld over het Torentjesoverleg en het Catshuisoverleg. Die vragen hadden we na twee jaar onderzoek niet hoeven stellen als er notulen waren geweest en alles transparant was geweest", houdt commissielid Annelotte Lammers Aalbersberg voor. "Is het voldoende transparant?"
"Dat is weer aan u", zegt Aalbersberg. Hij vindt niet dat er sprake was van een "schimmig proces". "Ik kan alleen zeggen dat ik met volle overtuiging dit proces waarbij het Torentjesoverleg en het Cathuisoverleg een rol spelen, en waarin in de uiteindelijke besluitvorming altijd alles is vastgelegd, dat ik er een goed gevoel bij heb."
5 jun 2026 om 15.20 u
Informeel Torentjesoverleg had volgens Aalbersberg 'meerwaarde'
Er waren verschillende vormen voor overleg: crisisoverleggen, het Cathuisoverleg op zondag en ook het informele Torentjesoverleg. Bij dat overleg zaten in ieder geval Aalbersberg, de premier, de zorgministers en de minister van Justitie en Veiligheid.
Het ging om een informeel overleg; er zijn dus geen notulen beschikbaar. Wat daar precies de reden van is geweest, weet Aalbersberg niet. Maar hij denkt dat het met de overlegruimte te maken heeft. Iets in de richting: met notulen maak je het formeler en maak je het onderdeel van de besluitvorming.
Aalbersberg zag wel meerwaarde in die informele overleggen, omdat het tijdens zo'n crisis niet alleen om de inhoud gaat, maar ook om de samenwerking. Daar bood het Torentjesoverleg ruimte voor.
Hij vindt dan ook dat het Catshuisoverleg werkte. Op kritische vragen van de commissie of er niet genotuleerd moest worden, antwoordt hij: "Dat is een van de vragen waar u als commissie een oordeel over moet vellen."
5 jun 2026 om 14.46 u
Aalbersberg maakte zich wel eens zorgen over zorgministers
Als coördinator van die crisisstructuur maakte Aalbersberg zich aan het begin van de periode ook wel eens zorgen over de bewindspersonen op het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Want zij zaten in die crisisorganisatie, wat al veel tijd vergde, maar moesten daarnaast ook hun parlementaire werk doen. Zo namen de debatten over de coronamaatregelen al volledige dagen in beslag.
Hij zegt dat er niet voldoende is gelet op de werkdruk. "Ik denk soms dat het uitvallen van minister Bruins voor ons even het besef was van: je moet elkaar wel hierop in de gaten houden." Oud-minister Bruins was vorige week in de verhoorzaal, waar hij uitlegde dat de werkdruk in het begin van de pandemie enorm groot was.
Zelf was hij tijdens de crisis ook zes dagen per week in Den Haag. Dat was vol te houden, maar kostte veel energie. Daarbij geeft hij aan dat het ook een vorm van voldoening was. "Je doet ertoe. En dat gold ook voor de betrokken ministers."
5 jun 2026 om 14.39 u
Aalbersberg: 'Na tijdje moet je uit crisisstructuur'
In de zomer van 2020 werd die crisisstructuur afgetuigd en werd er een nieuwe manier van werken opgezet: de coronacrisis leek immers nog wel even te duren. En de NCTV is er vooral voor de kortdurende crisis.
"Na een tijdje moet je uit de crisisstructuur", vindt Aalbersberg. In die crisisstructuur vergaderen alleen de meest betrokken bewindspersonen en maken zij keuzes. Dat is goed als het niet te lang duurt, vindt hij, maar als het langer duurt moet je eigenlijk weer terug naar een situatie waarbij het hele kabinet meevergadert.
De NCTV trok zich dus even terug uit die crisisstructuur, maar werd in oktober 2020 opnieuw gevraagd om die faciliterende rol in de coronacrisis op zich te nemen. De reden: het aantal besmettingen liep weer op en er kwam daardoor een flinke druk op de nieuwe werkwijze. Daardoor kwam snelle besluitvorming in het geding, zegt Aalbersberg.Uiteindelijk bleef de NCTV dat tot het einde van de pandemie doen.
5 jun 2026 om 14.16 u

Aalbersberg bij zijn verhoor.
5 jun 2026 om 14.14 u
NCTV had coördinerende rol tijdens corona
We duiken aan het begin van dit verhoor meteen de diepte in, want Aalbersberg mag eerst uitleggen wat de NCTV eigenlijk precies voor taak had tijdens de coronapandemie. We kennen de NCTV natuurlijk vooral van hun jaarlijkse Dreigingsbeeld Terrorisme, waarmee ze aangeven hoe het staat met de dreiging in Nederland.
Dat komt een beetje neer op de organisatie van de crisisstructuur. Als er een crisis is die over meerdere ministeries gaat, dan neemt de NCTV de coördinerende rol op zich. Is er bijvoorbeeld een agenda vastgesteld voor het overleg? "We moesten ervoor zorgen dat het proces van besluitvorming zo goed mogelijk verloopt", vat Aalbersberg samen.
5 jun 2026 om 13.19 u
Het verhoor van Van Dissel is voor nu klaar. De oud-OMT-voorman wordt op een later moment verder verhoord, en dan zal het onder meer over specifieke coronamaatregelen gaan.
Het is nu tijd voor pauze. Om 14.00 uur gaan de coronaverhoren verder met oud-NCTV'er Pieter-Jaap Aalbersberg.
5 jun 2026 om 13.07 u
Van Dissel ergerde zich aan lekken OMT-adviezen: 'Hopeloos'
Van Dissel moet ook nog een frustratie kwijt: het lekken van de OMT-adviezen. Die werden op vrijdagavond vastgesteld en kon Van Dissel zaterdagochtend teruglezen in de kranten. Dat terwijl er zondag nog over gesproken moest worden bij het Catshuisoverleg met onder anderen Rutte.
"Hopeloos", noemt Van Dissel dat. Het gaf de bevolking volgens de OMT-baas "totaal foute beeldvorming", namelijk dat de OMT-adviezen letterlijk werden overgenomen.
Hij heeft zelfs wel eens overwogen om op die vrjidagavond een ander verhaaltje te vertellen om te kijken of het in de krant zou verschijnen, en dat zaterdagiddag recht te zetten. "Maar dat kan natuurlijk niet. Het geeft alleen maar aan hoe hoog mijn niveau van irritant hierover was."
Overigens denkt hij zelf dat het lek niet bij het OMT zelf lag. Daarmee suggereert hij dat er vanuit de politiek werd gelekt naar de media.
5 jun 2026 om 13.03 u
'Politisering adviezen maakt alles kwetsbaar'
Het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg (BAO), waarin onder meer ministeries, gemeenten en de GGD vertegenwoordigd waren, was volgens Van Dissel te onzichtbaar. Het BAO keek - op enkele uitzonderingen na- naar de adviezen van het OMT, gaf daar commentaar op en speelde deze door naar het kabinet. Die maakte vervolgens het besluit.
"Ik reken mijzelf ook aan dat ik met de minister-president voor de pers stond om bepaalde maatregelen toe te lichten", zegt Van Dissel. Hij noemt het achteraf "een misser" dat daar de BAO niet ook bij stond. "Juist om die schakeling tussen duidelijk te maken."
Dat Rutte zich af en toe verschool achter OMT-adviezen, dat wil Van Dissel niet in die woorden zeggen. Maar hij noemt het "heel kwetsbaar" als het kabinet zich "achter een OMT-advies positioneert". "Als je adviezen politiseert, dan maak je alles kwetsbaar."
5 jun 2026 om 12.47 u
Aanwezigheid Van Dissel bij overleggen nodig, vindt hij zelf
Dat Van Dissel bij vrijwel alle overleggen in het Catshuis en rond het coronavirus was, vindt hij nodig. "Ik vind het niet zo gek dat je een adviseur op het gebied van infectieziektebestrijding bij je overleg wil hebben zitten."
Sterker nog, hij vindt dat hij er te weinig zat aan het begin. "Kennis werd als een spons opgenomen. Maar naar mijn idee, en u mag oordelen dat het helemaal fout was, als je OMT-adviezen op de fiets naar Den Haag brengt, over de schutting gooit en hard wegfietst. Ik denk niet dat dat had gewerkt. Er moet duiding zijn van OMT-adviezen. En in het begin kan dat bijna niet vaak genoeg zijn."
5 jun 2026 om 12.40 u
Van Dissel: 'Goede maatregel op verkeerde moment kan boel verpesten'
Een vraag die elk verhoor zo'n beetje terug is gekomen: hadden er eerder maatregelen genomen moeten worden? Van Dissel vindt van niet. "Een goede maatregel op het verkeerde moment gekozen kan de boel volledig verpesten."
De landelijke maatregelen volgden toen er meer duidelijk werd over de besmettelijkheid van het virus. "Toen veranderde de filosofie", aldus Van Dissel.
Had eerder ingrijpen niet minder doden als gevolg had gehad? "Dan hadden we het blijvend moeten onderdrukken. Een totale lockdown tot er vaccins zouden zijn", aldus Van Dissel.
5 jun 2026 om 11.45 u

OMT 'had zich minder afhankelijk moeten maken van WHO-berichten'
Van Dissel trekt ook een boetekleed aan, zegt hij zojuist. "We (als OMT, red) hadden ons minder afhankelijk moeten maken van WHO-berichten." Die waren volgens hem "in ieder geval onvolledig". En dat had het OMT beter moeten waarderen. "Ik vind dat we in de initiële communicatie over het virus daar veel te veel op vertrouwd hebben."
Zo werd gezegd dat het virus nog ingedamd kon worden op basis van berichten dat mensen alleen besmettelijk waren als ze symptomen (zoals koorts) hadden. "Dat bleek toch allemaal wat anders te liggen."
Uiteindelijk moet je wel "roeien met de riemen die je hebt", zegt Van Dissel. "Ik vind het ook niet onredelijk om op dat moment te zeggen: we gaan uit van deze informatie."
5 jun 2026 om 11.41 u
Van Dissel: testbeleid werd in praktijk al losgelaten
Het beleid in Nederland over wie wanneer moest worden getest in de beginfase van corona werd in de praktijk eerder aangepast dan zichtbaar was in de algemene richtlijnen, meent Van Dissel.
De commissie richt zich op de 'casusdefinitie' van het RIVM, waar Van Dissel destijds de baas infectieziektebestrijding was. In eerste instantie werd gemeld dat iemand bijvoorbeeld koorts moest hebben, maar volgens Van Dissel werd dat voorschrift in de praktijk in begin maart al losgelaten. "Oudere mensen werden toen al getest. Het koortscriterium voelde toen al niet goed voor ons."
Commissielid Mutluer citeert uit een mail: "Ook mensen die nog geen ernstige klachten hebben, kunnen ziekte verspreiden. Daar niet op acteren kan "ernstige tot catastrofale gevolgen hebben voor de nationale veiligheid." Had er dan niet eerder getest moeten worden?
Maar dat soort kritieken noemt Van Dissel "te absoluut". Dit was volgens hem het ernstige scenario waarbij niet werd uitgegaan van maatregelen die genomen werden, zoals isolatie en testen bij die ernstige klachten.
5 jun 2026 om 11.11 u

Van Dissel wil niet oordelen of 'andere' adviezen genoeg zijn meegewogen
In sommige gevallen vroeg het OMT in het advies wel om aandacht voor de zijeffecten van sommige maatregelen. Werd daar dan voldoende mee gedaan door het kabinet, vraagt de commissie.
De oud-OMT-baas wil zijn mening daarover hier niet "ventileren". Wat hij wel wil meegeven: er was een groep onder voorzitterschap van de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema die de (bijvoorbeeld sociale) gevolgen van de pandemie onder de aandacht bracht bij de politiek. Er was een speciale ambtenaar die de kritieken verzamelde. "Maar ik vind dat de beoordeling of er steeds voldoende gedaan is op dit vlak vooral liggen bij de Tweede Kamer. Dié controleert wat het kabinet besluit."
5 jun 2026 om 10.52 u
Van Dissel ziet geen meerwaarde in publiceren notulen
Waarom zijn de notulen van de OMT-vergaderingen niet openbaar gemaakt, vraagt de commissie zich af. Moet dat in een toekomstige pandemie wel gebeuren?
"De reden is dat je in alle vrijheid wil discussiëren", zegt Van Dissel. Die opmerking zorgt voor zacht rumoer op de publieke tribune.
Dat er OMT-leden waren die wel voor meer transparantie pleitten, noemt Van Dissel "uitstekend". "Maar dat is niet gebeurd, om de reden die ik nu noem". Hij heeft dat ook tegengehouden, "en als dat niet goed is, dan is dat mijn fout."
Volgens Van Dissel moet er uit het OMT één ding naar buiten komen: het OMT-advies. Die adviezen vindt hij al heel uitvoerig. "Daar staat gewoon alles in dat relevant is voor de discussies" Het openbaar maken van de notulen heeft wat hem betreft "geen toegevoegde waarde".
5 jun 2026 om 10.46 u
Geen 'handjeklap' of 'vingers opsteken' in OMT
In die OMT-vergaderingen werd overeenstemming bereikt door "heen en weer praten" totdat "er een constructie was waarin iedereen vond dat zijn of haar mening daarin vertegenwoordigd was", legt Van Dissel uit. De commissie is benieuwd naar hoe die besluiten in het OMT precies werden gemaakt. Was er wel voldoende ruimte voor een afwijkende mening?
Van Dissel vindt van wel. "Sterker nog, die kunt u terugvinden in de OMT-brieven". Als voorbeeld noemt hij de besluitvorming rondom de heropening van scholen. Daar was niet iedereen het over eens en dat zou in die brief staan. "We doen niks qua handjeklap of vingers opsteken. Al is er maar één die afwijkt, dan had u dat teruggevonden in de OMT-brief."
Dat lijkt de commissie nog niet te overtuigen; ze vragen door hoe de mening van een kinderarts bijvoorbeeld werd afgewogen tegen de mening van een infectioloog. "Soms wel zwaarder denk ik. Als een kinderarts ons uitlegt dat een schoolsluiting effect heeft op de hersenen van kinderen, dan wegen we dat mee."
5 jun 2026 om 10.30 u
Ook Van Dissel benadrukt: besluiten waren aan politiek
Van Dissel zegt zelf dat hij "buitengewoon streng" heeft bewaakt dat de uiteindelijke besluiten buiten het OMT bleven.
Op papier was de verhouding namelijk zo: het OMT adviseerde vanuit die medische hoek, daarna adviseerden onder anderen ambtenaren over dat advies, en dan was het aan de politiek om een beslissing te nemen.
"Iedereen die de OMT-adviezen leest, begrijpt onmiddelijk dat deze adviezen ingrijpen op de vrijheid van anderen. Daar komt maatschappelijke reactie op. Volkomen begrijpelijk. Maar het vereist een afweging die je niet vanuit een wetenschappelijke en zeker niet medisch-ethische hoek kan oplossen", zegt Van Dissel. Die afweging hoort niet bij het OMT."
In de politiek werd meermaals gezegd dat het "advies van het OMT" steeds werd opgevolgd, maar we horen nu van Van Dissel en hoorden vorige week al van Koopmans dat het OMT dat beeld actief wil bestrijden. Het ging uiteindelijk écht om een politiek besluit, zeggen zij, al verschool de politiek zich soms wel achter het OMT.
5 jun 2026 om 10.20 u

Het zal geen verrassing zijn, maar het is druk op de publieke tribune vandaag (op de foto te zien achter Van Dissel). Op twee stoelen na zijn alle 24 stoelen bezet. Alleen bij het allereerste verhoor van vorige week vrijdag, toen viroloog en mede-OMT'er Marion Koopmans werd verhoord, was de tribune ook vrij vol.
5 jun 2026 om 10.17 u
Van Dissel: 'Focus in het begin bepaald door beelden uit Italië'
Van Dissel, die nog wil benadrukken dat er in totaal 96 OMT's zijn geweest, wordt gevraagd waarom daar in het begin alleen experts aansloten die veel wisten van infectieziektes en acute zorg. Waarom schoof er bijvoorbeeld later pas een specialist ouderengeneeskunde aan? De oud-OMT-voorzitter was zelf verantwoordelijk voor wie er werd uitgenodigd.
"De focus werd initieel heel erg bepaald door beelden uit Italië", zegt Van Dissel. Hij verwijst daarbij naar de beelden van de ziekenhuizen in de Italiaanse stad Bergamo, waar het ziekenhuis de stroom coronapatiënten niet aankon. "Dat was dichtbij, daar konden we ons mee identificeren... Daardoor lag de focus minder op de alleroudsten in de samenleving."
"Naar gelang" de coronacrisis veranderde ook de samenstelling van het OMT. Maar daarbij was het doel van het OMT wel duidelijk voor Van Dissel: "We zijn een medisch epidemiologisch adviseringsorgaan. Dat betekent dat samenstelling van het OMT op dat domein van toepassing is."
5 jun 2026 om 10.04 u
Avondklok en mondkapjes komen nu niet aan bod
Van Dissel wordt, net als bijvoorbeeld Mark Rutte en oud-minister Hugo de Jonge twee keer gehoord. Vandaag wordt hij bevraagd over de start van de pandemie en de manier waarop het OMT is ingericht.
Voorzitter Daan de Kort benadrukt dat vandaag niet alles aan bod zal komen. Van Dissel wordt bijvoorbeeld later gevraagd naar de avondklok, mondkapjes en het coronatoegangsbewijs.
5 jun 2026 om 9.54 u
Demonstranten bij ingang enquêtezaal
Er staan zo'n tiental demonstranten bij de ingang van het gebouw. Zij uitten via borden hun ongenoegen over het coronabeleid en over de theorieën die zij hebben over het coronavirus.
De sfeer is rustig, al is de politie wel meer zichtbaar dan bij andere verhoren. Op de eerdere verhoordagen waren er ook geen demonstranten aanwezig.
5 jun 2026 om 9.17 u

Tweede verhoor: Pieter-Jaap Aalbersberg
Pieter-Jaap Aalbersberg was ten tijde van de coronacrisis Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). In die hoedanigheid schoof hij aan bij de overleggen over de coronamaatregelen in het Catshuis. De NCTV heeft een coördinerende rol tijdens zo'n crisis.
De NCTV houdt ook het dreigingsbeeld in ons land in de gaten en had in coronatijd bijvoorbeeld het oog laten vallen op de protesten tegen het coronabeleid.
5 jun 2026 om 9.02 u

Eerste verhoor: Jaap van Dissel
Jaap van Dissel is een bekende naam uit de coronatijd. Van Dissel was directeur van het Centrum Infectieziektebestrijding (CIb) van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en vanuit die rol zat hij ook het OMT voor. Als OMT-voorzitter zagen we hem ook geregeld bij de corona-persconferenties en in de media. Dat leverde hem, net als viroloog Marion Koopmans, ook veel bedreigingen op.
Als oud-OMT-voorzitter kan Van Dissel veel vertellen over de manier waarop het OMT was ingericht en hoe bepaalde besluiten zijn genomen. Het belooft dan ook een interessant verhoor te worden. Want hoe zit het bijvoorbeeld met het dragen van mondkapjes, waar hij zelf in het begin van de pandemie weinig heil in zag en het bestempelde als een 'politiek besluit'?
5 jun 2026 om 8.45 u
Laatste dag van verhoren in het teken van begin pandemie
Vandaag staan alweer de laatste verhoren op de planning die onder het thema 'de start van de pandemie' vallen. Vorige week vrijdag begonnen de eerste verhoren daarover met viroloog Marion Koopmans. Vandaag staan de verhoren van oud-OMT-baas Jaap van Dissel en Pieter-Jaap Aalbersberg, destijds de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) op de planning.
De verhoren van volgende week staan in het thema van de organisatie van de corona-aanpak. Wie daarvoor worden gehoord, horen we later vandaag.
内容来自 NU.nl - Coronavirus,版权归原作者所有。
阅读原文 ↗