Lees terug hoe coronaverhoren oud-ministers Van Ark en Koolmees verliepen
Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de zesde dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.
Liveblog
12 jun 2026 om 15.55 u
3:14
De belangrijkste momenten uit de toespraak van Rutte
Je herinnert je 'm vast nog wel: Ruttes toespraak vanuit het Torentje aan het begin van de coronacrisis. Daarin vertelde hij dat we volgens experts "in afwachting van een vaccin of medicijn de verspreiding van het virus kunnen afremmen en tegelijkertijd gecontroleerd groepsimmuniteit kunnen opbouwen".
10 jun 2026 om 16.48 u
Dat was het gehoor van Wouter Koolmees. Bedankt voor jullie aandacht! Vrijdag zijn wij er weer. Dan worden Dick Schoof, tijdens corona topambtenaar op het ministerie van Justitie en Veiligheid, en ex-premier Mark Rutte verwacht.
10 jun 2026 om 15.25 u
Kabinet discussieerde al drie maanden over avondklok
Koolmees was geen fan van de avondklok, laat hij doorschemeren in dit deel van het verhoor. Het kabinet nam uiteindelijk het besluit om deze in te voeren op 23 januari 2021; het werd mensen zonder geldige reden drie maanden en vijf dagen lang verboden om 's avonds nog de straat op te gaan.
Over de maatregel was veel discussie binnen het kabinet. Dat begon al in oktober, zegt Koolmees. Andere landen hadden de vrijheidsbeperkende maatregel al ingevoerd, maar Nederland nog niet. Hoewel het volgens Koolmees een heldere en goed uitvoerbare maatregel was, waren er vraagtekens bij de werking en legitimiteit.
Koolmees maakte zich daar ook zorgen over en dat heeft hij ingebracht in die discussie. "Weegt de maatregel op tegen het effect?", vroeg hij zich af. Uiteindelijk heeft het kabinet "de weging gemaakt en besloten het te doen." Daar stemde Koolmees toen ook mee in. Maar het was een "duivels dilemma", waar hij "echt wel buikpijn" van had.
10 jun 2026 om 14.45 u

Koolmees voorafgaand aan zijn verhoor. De publieke tribune eerder deze week nog vrijwel leeg, maar voor het verhoor van Koolmees zijn weer meerdere geïnteresseerden op komen draven.
10 jun 2026 om 14.42 u
'Zonder steunpakket was maatschappelijke polarisatie door dak gegaan'
Met die steunpakketten kregen ondernemers tot 90 procent van de loonkosten vergoed. Daar hing een flink prijskaartje van tientallen miljarden euro's aan.
Dat geld was er omdat Nederland een lage staatsschuld had, legt Koolmees uit. Hij en de andere bewindspersonen die over de economie gingen gaven naar buiten toe aan dat er "diepe zakken" waren: er was genoeg geld voor steun aan ondernemers.
"Als we geen steunpakketten hadden gehad, dan was de maatschappelijke polarisatie en onzekerheid door het dak gegaan", is de overtuiging van Koolmees. Anders hadden veel werkgevers hun werknemers moeten ontslaan en was er grote economische schade ontstaan. "De steunpakketten hebben wat dat betreft een rol gediend."
10 jun 2026 om 14.33 u
Koolmees: 'Toen dachten we: 'oh shit, nu krijgen we een crisis''
Koolmees was tijdens zijn ministerschap medeverantwoordelijk voor de grote steunpakketten richting ondernemers. Hoe is dat tot stand gekomen, vraagt de commissie zich af.
In de loop van februari kwamen op het ministerie van Sociale Zaken veel verzoeken binnen voor noodsteun, zegt Koolmees. Het ging om bedrijven die exporteerden uit Wuhan en later heel China. "Toen dachten we: oh shit, nu krijgen we echt een crisis".
Want normaal gesproken wordt er zo'n honderd keer per jaar gebruik gemaakt van de regeling. Nu waren er ineens zo'n vierduizend tot vijfduizend aanvragen. "Toen dachten we: we moeten iets anders verzinnen."
10 jun 2026 om 14.21 u
Koolmees: Er waren wel degelijk andere meningen in kabinet
Wouter Koolmees was minister van Sociale Zaken en tijdens de eerste coronagolf ook even vicepremier. Hij zegt daarover wat we tijdens deze verhoren al vaak hebben gehoord: Nederland was niet goed voorbereid op een coronapandemie.
Vanochtend vertelde Van Ark dat zij en De Jonge in het najaar van 2020 eerder een volledige lockdown in wilden voeren. Dat vertelt Koolmees nu ook. Naar buiten toe sprak was het kabinet altijd eenduidig ("het kabinet praat met één mond, zeggen ze altijd in Den Haag) maar dat betekent niet dat er onderling geen onenigheid was. "Er waren wel degelijk andere meningen", zegt Koolmees.
10 jun 2026 om 12.40 u
Het verhoor van Van Ark is klaar. Om 14.00 uur is het woord aan oud-minister Wouter Koolmees.
10 jun 2026 om 11.57 u
Van Ark drong in najaar 2020 aan op strenge lockdown
Van Ark drong in het najaar van 2020 aan op opnieuw een strenge lockdown. Het kabinet besloot in oktober niet zo'n strenge lockdown in te voeren, maar in december waren de ziekenhuiscijfers zo slecht dat de maatregel alsnog werd ingevoerd.
Zorgminister Hugo de Jonge zou zijn collega daarin hebben gesteund, zegt Van Ark. Maar er werd volgens haar "een totaalinschatting gemaakt die later is ingehaald door de realiteit".
Zelf had Van Ark naar eigen zeggen ook oog voor andere invalshoeken dan de medische. Zij had bijvoorbeeld graag sportscholen opengehouden, maar dat bleek niet haalbaar.
10 jun 2026 om 10.58 u
Van Ark: Code zwart aantal keer dichtbij gekomen
In de ruim een jaar dat Van Ark minister was het meerdere keren 'erg spannend' rond code zwart in de ziekenhuizen. Bij code zwart moeten artsen de keuze maken wie er nog opgenomen kan worden op de intensive care. Een loodzwaar besluit, zegt Van Ark.
De minister kreeg meermaals signalen vanuit de zorg en de toezichthouders. "We kregen heel dringende berichten met de mededeling: "We redden het niet meer"." Dat gebeurde bijvoorbeeld in de aanloop naar de kerstdagen in 2020 en het voorjaar van 2021.
Tot code zwart is het niet gekomen. Maar er werd wel voorbereidingen getroffen voor het geval het wel zo ver zou komen. Want welke richtlijnen krijgen artsen mee bij het maken van die keuze tussen leven en dood? Van Ark heeft zelfs nog geoefend voor de procedure rond het uitroepen van zo'n code zwart. "Ik vond zelfs de oefening al loodzwaar", zegt ze.
10 jun 2026 om 10.49 u

Van Ark in de enquêtezaal.
10 jun 2026 om 10.23 u
Van Ark voelde 'enorm dilemma' tijdens Torentjesoverleg
Van Ark zat als zorgminister bij alle overleggen, ook de overleggen waar geen notulen van bestaan (het Catshuisoverleg en het Torentjesoverleg). "Het Catshuis was verkennend, brainstormend en gaf op een bepaalde manier wel een denkrichting. Maar de besluitvorming vond plaats in de MCC (het bredere ministersoverleg, red.)."
Het ging tijdens bijvoorbeeld dat Torentjesoverleg puur over corona. Van Ark, die als minister ook verantwoordelijk was voor de sport, noemt het wel "een enorm dilemma" dat daar niet over het langetermijneffect van de coronamaatregelen, zoals de sluiting van sportscholen, gepraat kon worden. "Het urgente wint het vaak in een crisis", zegt ze, en dat was "zorgen dat de zorg niet uit de rails zou lopen".
10 jun 2026 om 9.38 u

Tweede verhoor: Wouter Koolmees
Wouter Koolmees wordt opgeroepen omdat hij tijdens de coronapandemie minister van Sociale Zaken was. Hij was medeverantwoordelijk voor de miljarden kostende steunmaatregelen voor ondernemers (de Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor behoud van werkgelegenheid, afgekort NOW). Ondernemers die hun inkomsten zagen dalen als gevolg van de coronamaatregelen, konden tot 90 procent van de loonkosten vergoed krijgen. Er kwamen in totaal vijf NOW's.
Koolmees, nu topman van NS, bleef ook na zijn ministerschap politiek actief. Zo was hij samen met Van Ark verkenner in de formatie die uiteindelijk leidde tot het kabinet-Rutte IV. Ook tijdens de laatste kabinetsformatie werd Koolmees aangewezen als verkenner.
10 jun 2026 om 9.19 u

Eerste verhoor: Tamara van Ark
Tamara van Ark was vanaf 9 juli 2020 minister voor Medische Zorg. Ze volgde Martin van Rijn op (de opvolger van oud-minister Bruno Bruins, die we anderhalf week geleden al in de verhoorzaal hebben gehoord). Van Ark stapte in september 2021 op om gezondheidsredenen.
Het is overigens niet de eerste keer dat Van Ark in de enquêtezaal zit. Eerder werd ze al verhoord over haar rol in het toeslagenschandaal. Ze was toen staatssecretaris van Sociale Zaken.
10 jun 2026 om 9.13 u
Eerder deze week: overheid schaalde crisisstructuur te snel af
Eergisteren was het woord aan Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen en toenmalig voorzitter van het Veiligheidsberaad. In de middag werd Mark Roscam Abbing bevraagd. Hij was destijds aangewezen als directeur-generaal Samenleving en COVID-19.
In die verhoren kwamen al een aantal dingen naar voren die de betrokkenen bij een mogelijk volgende pandemie anders zouden doen. Volgens zowel Bruls als Roscam Abbing schaalde de overheid de crisisstructuur te snel af. Bruls gaf bovendien mee dat de overheid de dilemma's rond bepaalde maatregelen gewoon moet uitspreken.
Roscam Abbing kwam met een opvallende aanbeveling: zijn functie hoeft wat hem betreft een volgende keer niet in het leven te worden geroepen. De informatie die hij leverde, bijvoorbeeld over de maatschappelijke impact van coronamaatregelen, kan ook prima door ambtenaren naar een minister worden gestuurd.
10 jun 2026 om 9.07 u
Tweede verhoordag in themaweek 'organisatie corona-aanpak'
Goedemorgen en welkom in dit liveblog! In de tweede volle week van de openbare verhoren zoomt de commissie in op de organisatie van de corona-aanpak. Vandaag worden oud-ministers Tamara van Ark (Medische Zorg) en Wouter Koolmees (Sociale Zaken) daarover bevraagd.
内容来自 NU.nl - Coronavirus,版权归原作者所有。
阅读原文 ↗