Lees hier terug hoe de verhoren van Gommers en Wallinga verliepen
Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de achtste dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.
Liveblog
15 jun 2026 om 17.35 u
Dat was het verhoor van Wallinga. Woensdag gaan we verder. Tot dan!
15 jun 2026 om 16.35 u
Avondklok had volgens Wallinga ook signaalfunctie
Wallinga berekende ook het effect van het instellen van een avondklok, wat daarna ook gebeurde. Alleen: het bleek vrij lastig om dat effect te berekenen. Die kanttekening werd toen ook al geplaatst, maar de vraag is of dat goed gebeurde.
Het OMT zag in eerste instantie een mogelijk effect van 13 procent op de besmettingen, maar dat percentage was berekend op basis van studies over het buitenland. Maar daar hadden de avondklokmaatregelen weer een heel andere vorm. Konden we dat dan wel zo stellen, vraagt Dion Huidekooper van de commissie zich af.
"Er was geen alternatief", zegt Wallinga. Volgens de modelleur is er wel een winstwaarschuwing gegeven. "Het is een associatie (een verband, red.) en dit is het beste wat we hebben."
Wallinga benadrukt ook dat er ook een signaalfunctie uitging van de avondklok, en dat zou hebben kunnen bijgedragen aan de effectiviteit. Dus niet zo zeer het beperken van contacten in de avonduren in het algemeen, maar ook "duidelijk maken hoe serieus een situatie is".
15 jun 2026 om 15.44 u
RIVM-modelleur: Losse maatregelen uit 'coronapakket' konden wél vervangen worden
Modellen zijn goed waar ze voor ontwikkeld zijn en slecht waar ze niet voor ontwikkeld zijn, zegt Wallinga. Aan zijn berekeningen zaten ook onzekerheden. Volgens hem was dat meestal wel goed terug te zien, onder meer door de begeleidende tekst bij die modellen.
Het is ook weleens gebeurd dat er modellen naar de pers werden gelekt zonder die begeleidende tekst. Daar zag Wallinga dat het fout ging, omdat de modellen dan niet goed geïnterpreteerd worden. Zo werd er een "inktzwart scenario" gezien in een model van de Omikronvariant, maar was dat niet wat Wallinga op dat moment naar eigen zeggen had gemodelleerd.
Hij berekende ook de pakketten maatregelen van het OMT door. Wat doet bijvoorbeeld een gedeeltelijke lockdown met de coronacijfers? De politiek gaf destijds aan dat het niet mogelijk was om één maatregel uit zo'n pakket te veranderen door een ander, omdat het effect dan niet goed te berekenen zou zijn. Maar dat kan wel, zegt Wallinga, al zijn sommige individuele maatregelen wel heel erg lastig te berekenen.
15 jun 2026 om 15.05 u

Wallinga voor de commissie. Achter hem zit zijn bijstandsverlener. Iedere opgeroepen getuige mag een bijstandsverlener meenemen, al doet niet iedereen dat. Oud-premier Mark Rutte had vrijdag bijvoorbeeld wel een bijstandsverlener mee, terwijl oud-premier Dick Schoof niemand bij zich had.
Een bijstandsverlener -de naam zegt het al- staat de verhoorde bij. Het gaat dan niet zo zeer om juridische bijstand, maar kan ook 'gewoon' mentale steun zijn.
15 jun 2026 om 14.42 u
RIVM-modelleur zag al snel: niets doen is geen optie
Wallinga en zijn team zagen al snel dat de uitbraak begin 2020 groter moest zijn dan de officiële Chinese cijfers. Het was voor Wallinga al vrij snel duidelijk dat het om iets serieus ging.
Uit de berekeningen rolde naar voren dat het ging om een ernstige tot catastrofale ziekte, de hoogste categorie die een infectieziekte binnen de modellering kan krijgen. "Het is niet dezelfde categorie als een reguliere wintergriep. Dit is echt iets bijzonders."
Het zou vooral gaan knellen in zijn zorg, wist Wallinga. Niets doen was geen optie, gaf het RIVM dan ook mee aan het ministerie.
15 jun 2026 om 12.40 u

Het verhoor van Gommers is afgelopen. Om 14.00 uur gaat de commissie verder met het verhoren van RIVM-modelleur Jacco Wallinga.
15 jun 2026 om 12.38 u
Gommers: 'Op ic-afdelingen zijn mensen alleen gestorven'
Het verhoor van Gommers is ten einde gekomen, maar de intensivist geeft de commissie nog wel één ding mee. Personen in hun laatste levensfase geen bezoek meer toestaan, moeten we "echt, écht niet meer doen". Dat ging op de ic's en in verpleeghuizen wel een tijdje zo, zegt Gommers.
Hij weet niet meer precies hoe en wat, maar er was sprake van een "heel korte periode" waarin er zelfs op de ic geen bezoek werd toegelaten. "Je kunt niet alleen doodgaan. Daarvoor ben je niet op de wereld gezet."
15 jun 2026 om 12.34 u
Gommers pleitte voor meer transparantie bij OMT
De notulen van de vergaderingen van het OMT zijn niet openbaar gemaakt, maar als het aan Gommers lag, gebeurde dat wel. De intensivist pleitte voor het openbaar maken van de vergaderingen omdat hij dacht dat het delen van de daar besproken dilemma's zou zorgen voor een breder draagvlak.
Maar de meerderheid was het daar niet mee eens, omdat men dacht dat er dan minder goed discussie gevoerd konden worden. Daar speelde angst volgens Gommers ook een rol bij. De samenleving was immers sterk gepolariseerd en er was ook sprake van dreigementen richting OMT-leden. Gommers zegt zelf nog iedere week mails te krijgen van mensen "die echt anders over corona denken en schrijven dat ik te zijner tijd voor een tribunaal moet verschijnen".
15 jun 2026 om 12.23 u

Gommers voelde zich onder druk gezet over horecasluitingen
Als OMT-lid was Gommers meermaals ongelukkig met de vragen vanuit het kabinet. De experts waren zo druk met die vragen, dat er "nagenoeg geen tijd was om gewoon met elkaar te discussiëren" over het virus.
Commissielid Lammers vraagt zich af of Gommers ook druk heeft ervaren om bepaalde adviezen te geven. Dat was volgens Gommers het geval bij vragen over sluitingen van kappers, sportscholen, winkels en horeca. "Ik had daar moeite mee. Ik vond dat we daar onder druk werden gezet. Wij moeten gaan over of er nog ruimte is om het virus te laten circuleren of niet. Wij moeten wegblijven bij de vraag of bepaalde horecagelegenheden dicht moeten, ja of nee. Dat is geen wetenschap."
15 jun 2026 om 11.56 u
Gommers was 'echt klaar met Kamer' na weglopen bij stemming
Gommers heeft de samenwerking met het kabinet als goed ervaren: "Ik had echt het idee dat we een crisis aan het bestrijden waren met het kabinet." Met de Tweede Kamer had hij in dat opzicht veel minder te maken. Maar een oordeel over de Tweede Kamer wil de intensivist niet geven, want hij heeft door de drukte geen coronadebatten gekeken.
Dat doet hij wel over één specifieke situatie rond een stemming over een hoger salaris voor verpleegkundigen in de zomer van 2020. Kamerleden van toenmalige coalitiepartijen VVD, CDA, D66 en CU vertrokken vlak voor er hoofdelijk gestemd zou worden over dat plan. Daardoor waren er niet genoeg Kamerleden meer over om te kunnen stemmen.
"Toen was ik echt klaar met jullie", zegt Gommers tegen de commissie, die bestaat uit Kamerleden (al zaten zij toen nog niet in de Kamer). "Het gaat over zorgprofessionals gemotiveerd hun werk laten doen. Toen was ik echt heel boos. Ik voelde ons niet gehoord."
15 jun 2026 om 11.10 u
Leeftijd in codezwartprotocol noemt Gommers 'heel logisch'
Er wordt verder gesproken over code zwart. Wat er in zo'n geval moest gebeuren, was opgetekend in een pandemieprotocol. Artsen moeten bij code zwart namelijk kiezen wie nog wel op de ic wordt opgenomen en wie niet, omdat er te weinig ic-plekken zijn.
In dat protocol stond eerst dat in die keuze (triage genoemd) wordt meegewogen of iemand ouder is dan tachtig jaar. Dat leverde veel kritiek op, zowel van toenmalig premier Mark Rutte en zorgminister Hugo de Jonge bij een Catshuisoverleg als van mensen buiten de politiek. In het Catshuis ontstond zelfs ruzie. In het tweede plan is die leeftijd daarom weggelaten.
"Voor mij als medicus is leeftijd heel logisch", zegt Gommers. Het betekent volgens hem niet dat iemand van 80 jaar nog wel geholpen wordt en iemand van 81 jaar niet. "Leeftijd zegt iets belangrijks over de kwetsbaarheid van iemand. Maar we kijken niet naar leeftijd alleen, we kijken naar het totale plaatje."
15 jun 2026 om 10.46 u

Gommers voor de commissie. Voor het verhoor écht begint, krijgt de pers nog de gelegenheid om foto's te maken van de getuige. Dat zorgt geregeld voor wat ongemakkelijk gegrinnik op de publieke tribune.
15 jun 2026 om 10.27 u
OMT'ers waren onrustig in tweede golf: 'Wilden harde maatregelen'
In de zomer van 2020 liep het aantal besmettingen én ziekenhuisopnames opnieuw snel op. Dat zorgde volgens Gommers voor onrust binnen het OMT, omdat de nieuwe maatregelen stapsgewijs werden genomen. "We waren binnen het OMT heel onrustig in september, omdat we het idee hadden dat we achter de feiten aan liepen. We wilden hardere maatregelen."
Je moet volgens de intensivist in de virusbestrijding "hard zijn om zo succesvol mogelijk te zijn". Maar in de tweede golf speelden economische en maatschappelijke gevolgen meer mee bij het nemen van maatregelen, denkt hij. "Er werden andere keuzes gemaakt en dat mag."
Zo besloot het kabinet eerst tot een gedeeltelijke lockdown, waarna later dat jaar alsnog een volledige lockdown volgde. Maar dat het kabinet daardoor de ziekenhuizen "heeft laten vollopen", noemt Gommers "achteraf een slechte keuze".
15 jun 2026 om 10.19 u
Gommers: 'Gingen laatste week van maart op code zwart af'
Gommers hield zich als intensivist bezig met de situatie op de ic's. Voor corona had Nederland 1.150 bedden, maar vanwege gebrek aan personeel waren er maximaal 950 bedden beschikbaar.
Dat was vóór de pandemie in principe genoeg, legt Gommers uit. Zo was de bezettingsgraad in 2019 gemiddeld 70 procent. Er is afgesproken dat de gemiddelde ic-bezetting onder de 80 procent ligt. Maar het is wel balanceren op de grens.
Door corona liep de bezetting op de ic's in het voorjaar van 2020 ineens flink op. "We gingen de laatste week van maart echt op code zwart af", zegt Gommers. Uiteindelijk sprongen de ziekenhuizen in Duitsland bij.
15 jun 2026 om 9.38 u
Tweede verhoor: Jacco Wallinga
Vanmiddag is het de beurt aan hoogleraar medische statistiek Jacco Wallinga. Hij was tijdens de pandemie hoofd van de afdeling Modellering van Infectieziekten van het RIVM.
Wallinga's afdeling voorspelde het beloop van het virus met behulp van wetenschappelijke rekenmodellen. Al die voorspellingen, bijvoorbeeld over de besmettelijkheid en verwachte IC-opnames, speelden een grote rol in de besluiten over coronamaatregelen.
15 jun 2026 om 9.20 u

Eerste verhoor: Diederik Gommers
Diederik Gommers is een van de mensen die we in coronatijd veel in de media zagen. Hij was tijdens de pandemie lid van het Outbreak Management Team (OMT), voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Intensive Care en afdelingshoofd Intensive Care in het Erasmus MC.
Gommers vroeg veel aandacht voor de situatie op de soms bijna volle ic's en startte samen met zangeres en influencer Famke Louise een campagne om mensen beter te informeren over corona. Hij ontving in 2020 samen met viroloog Marion Koopmans de Machiavelliprijs voor zijn communicatie rond het coronavirus.
15 jun 2026 om 8.31 u
Derde verhoorweek gaat over impact op zorg
We gaan alweer de derde verhoorweek in. Deze week zal in het teken staan van de impact op de zorg. De commissie kijkt naar onder meer de volle ic's en het bezoekverbod in de verpleeghuizen.
Intensivist Diederik Gommers en hoogleraar Jacco Wallinga, tijdens de pandemie hoofd Modellering van Infectieziekten bij het RIVM, komen vandaag langs. Woensdag gaat de commissie microbioloog en veldepidemioloog Amrish Baidjoe verhoren. Huisarts Rob Elens komt woensdagmiddag. Hij was erg kritisch op het coronabeleid.
Vrijdag zijn Marina Eckenhausen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en Bianca Buurman, hoogleraar acute ouderenzorg en voorzitter van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland, aan de beurt.
内容来自 NU.nl - Coronavirus,版权归原作者所有。
阅读原文 ↗