Lees hier terug hoe de coronaverhoren van Eckenhausen en Buurman verliepen
Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de tiende dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.
Liveblog
19 jun 2026 om 17.01 u
Coronaverhoren volgende week in het teken van onderwijs
Na een week waarin de verhoren vooral gericht waren op de zorg, kijkt de commissie volgende week naar het onderwijs. Hoe zijn de belangen van kinderen meegewogen bij bijvoorbeeld de schoolsluitingen?
Maandag wordt daarvoor Károly Illy opgeroepen. De kinderarts was lid van het OMT en was destijds voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. In de middag komt voormalig onderwijsminister Ingrid van Engelshoven langs.
Kinderombudsman Margrite Kalverboer wordt woensdagochtend verhoord. Paul Rosenmöller volgt in de middag. Hij was in de coronatijd voorzitter en adviseur van de VO-raad, de koepelorganisatie voor middelbare scholen.
Vrijdag wordt voormalig onderwijsminister Arie Slob verwacht in de enquêtezaal. Nienke Luijckx, destijds voorzitter van het Landelijke Aktie Komitee Scholieren (LAKS) sluit de verhoorweek af.
19 jun 2026 om 16.50 u

Het verhoor van Buurman is ten einde. We horen straks wie er volgende week in de coronazaal worden verwacht.
19 jun 2026 om 16.32 u
Zorgpersoneel had in coronatijd amper tijd om te herstellen
De hoge werkdruk tijdens corona trok een zware wissel op het zorgpersoneel, blijkt ook uit het verhoor met Buurman. Zodra de coronagolven voorbij waren, moesten de operaties die in zo'n piek niet konden plaatsvinden, worden ingehaald. "Er was nooit een moment waar echt ruimte was om goed te herstellen", zegt Buurman.
Dat was in de coronatijd ook terug te zien in de verzuimcijfers. Vooral begin 2022 was het ziekteverzuim volgens Buurman "écht heel hoog". Pas na de pandemie kon het zorgpersoneel stilstaan en denken "jeetje, wat heb ik allemaal meegemaakt", zegt Buurman.
19 jun 2026 om 16.18 u
Verpleegkundigen kwamen met eigen mondkapjesbeleid: 'Geduld was op'
In januari 2021 publiceert de beroepsvereniging van verpleegkundigen een eigen leidraad voor het dragen van mondkapjes. Buurman zegt dat zij en haar collega's "continu" aan de bel trokken bij het RIVM en aangaven dat er goede richtlijnen moesten komen.
"Als er zo veel onduidelijkheid is over het virus, zorg er dan voor dat richtlijnen worden opgesteld via het voorzorgsprincipe: maximaal inzetten en afschalen als dat nodig blijkt." Buurman pleitte daar al voor sinds de start van de pandemie, al was er toen nog flinke schaarste aan medische hulpmiddelen.
In ziekenhuizen was het gebruik van de FFP2-mondkapjes, "de stevige mondkapjes", in januari 2021 al lang gewoonte. En met de oprukkende Britse variant van het coronavirus werd de roep om betere richtlijnen vanuit de verpleegkundige achterban steeds luider. "Op een gegeven moment was ons geduld op", zegt Buurman. Daarom maakten ze maar hun eigen richtlijn.
19 jun 2026 om 14.51 u

Buurman trok in het begin van de coronapandemie ook aan de bel over het tekort aan beschermingsmiddelen in de zorg. Daarom moesten mensen in de langdurige zorg lang onvoldoende beschermd werken. De schaarste aan bijvoorbeeld mondkapjes heeft volgens Buurman zeker bijgedragen aan het bezoekverbod in de verpleeghuizen. "Anders kon je de bewoners niet beschermen."
19 jun 2026 om 14.44 u
Bezoekverbod verpleeghuizen heeft 'grote kras op ziel achtergelaten'
Als verpleegkundige en hoogleraar ouderenzorg wordt Buurman ook gevraagd naar het bezoekverbod in de verpleeghuizen. Ze was zelf niet betrokken bij dat besluit, maar ze kon het zich op dat moment wel voorstellen. Er waren niet voldoende beschermingsmiddelen en er was ook nog niet veel informatie, behalve dat het voor kwetsbare mensen veel impact zou hebben, zegt Buurman.
"Met de kennis van nu had je zo'n besluit niet genomen", zegt ze. Ook in de verpleeghuizen zijn mensen alleen gestorven. "Dat heeft bij veel mensen een grote kras op de ziel achtergelaten." De uitzondering op het bezoekverbod in de laatste levensfase was ook volgens Buurman niet bij iedereen bekend.
19 jun 2026 om 14.25 u
Ministerie wilde OMT verbreden, maar dat gebeurde niet
Buurman vroeg aandacht voor de situatie van verpleegkundigen, maar was ook kritisch op het ontbreken van bepaalde expertise in het Outbreak Management Team (OMT). Zo zat er niemand in met een verpleegkundige achtergrond en een achtergrond in de ouderenzorg. "Ik zag heel duidelijk dat die expertise bij het OMT ontbrak."
Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Zorg (VWS) heeft wel gesuggereerd om Buurman toe te voegen aan het OMT, maar daar is geen gehoor aan te geven. "VWS bepaalde niet wie er in het OMT zat, dat was het OMT zelf", zegt Buurman. Ze weet niet waarom het niet is doorgegaan. "Ik kan het niet goed uitleggen, maar denk wel dat het zinvol was."
19 jun 2026 om 14.18 u
Buurman gaf in coronatijd onafhankelijk advies aan ministerie
Buurman was in het begin van de coronapandemie een jaar lang chief nursing officer (er bestaat geen Nederlands woord voor die functie, benadrukt ze zelf). De chief nursing officer geeft onafhankelijk advies - gevraagd en ongevraagd - aan het ministerie. De functie bestond ook al voor corona en bestaat nu nog steeds.
Zij werd in coronatijd bijvoorbeeld veel gebeld door verpleegkundigen in de ouderenzorg, die nog niet de juiste beschermingsmiddelen kregen, of ic-verpleegkundigen die aangaven dat nog verder opschalen echt niet meer mogelijk was. Ze gaf daarom ook tegenspraak bij een door de Tweede Kamer aangenomen motie om het aantal ic-plekken op te schalen tot drieduizend bedden. "Dat was voor mijn gevoel echt wensdenken."
19 jun 2026 om 13.22 u

Dat was het verhoor van Eckenhausen. Om 14.00 uur gaan de verhoren verder en is het de beurt aan Bianca Buurman. Zij is hoogleraar Ouderenzorg en voorzitter van de beroepsvereniging voor verpleegkundigen.
19 jun 2026 om 12.56 u
Eckenhausen voelde zich niet onder druk gezet door minister De Jonge
Het gaat nu over de zaak rond de Limburgse huisarts Rob Elens, die woensdag aanschoof bij de coronacommissie. Het Medisch Tuchtcollege wees er in zijn zaak onder meer op dat toenmalig zorgminister Hugo de Jonge zich actief had bemoeid met de huisarts.
Zo appte De Jonge Eckenhausen of de inspectie naar de huisarts keek. "Weet dat ik erbovenop zit, in alle opzichten. Als we een hard en houdbaar argument vinden, gaan we er zeker voor", appte Eckenhausen in mei 2020 naar de minister.
Maar volgens Eckenhausen is het heel gebruikelijk dat mensen bij de inspectie aankloppen met de vraag naar iemand te kijken. Ook hoogleraren en een ambtenaar van het ministerie namen contact met haar op vanwege soortgelijke zaken.
De Raad van State oordeelde later weer dat de minister geen druk heeft uitgeoefend op de inspectie, zegt Eckenhausen. "ik heb die druk niet ervaren en ik ben ervan overtuigd dat de inspectie (in deze zaak, red.) tot een onafhankelijk oordeel is gekomen."
19 jun 2026 om 12.47 u
Inspectie spreekt niet tegen dat ziekenhuizen code zwart hebben ervaren
Eckenhausen spreekt niet tegen dat ziekenhuizen tijdens de coronacrisis code zwart hebben ervaren. Ze benadrukt wel dat er tijdens corona niet officieel sprake was van code zwart.
Code zwart betekent dat in heel Nederland geen bedden meer beschikbaar zijn op de intensive care, waardoor artsen om niet-medische redenen moeten bepalen of een patiënt naar de ic gaat. Meerdere ziekenhuizen gaven aan dat ervaren te hebben tijdens de pandemie. "Dan moeten we nog meer spreiden, omdat elders nog wel plekjes zijn", zegt Eckenhausen. "Achteraf zijn er ook geen meldingen gedaan van code zwart. We zijn altijd blijven spreiden."
OMT-lid Diederik Gommers zei tijdens een eerder verhoor ook dat er nooit sprake is geweest van code zwart, maar dat het wel heel dichtbij is geweest.
19 jun 2026 om 12.16 u
Inspecteur: Bij crises is een soort 'oorlogskabinet' nodig
Eckenhausen drong er in juni 2020 bij zorgminister Hugo de Jonge op aan de coronacrisis breder te bekijken. Volgens haar was er te veel aandacht voor het medische oogpunt. "Dat zeg ik met een medische achtergrond."
"Het kan niet alleen de verantwoordelijkheid zijn van jou als minister van Volksgezondheid, het kleeft aan alles en iedereen en het beïnvloedt de hele samenleving in al zijn haarvaten", herhaalt Eckenhausen haar woorden gericht aan De Jonge tegen de parlementaire enquêtecommissie corona. "Je hebt een veel bredere sociale, gedragskundige en economische politiek nodig om deze crisis met elkaar schouder aan schouder aan te pakken."
"Een les voor een pandemie: het is per definitie geen zorgcrisis. Het is een samenlevingscrisis. Je hebt de hele samenleving nodig om een pandemie te bestrijden", zegt Eckenhausen. Ze oppert dat zo'n crisis eigenlijk een soort "oorlogskabinet" nodig heeft om te kijken naar alles wat nodig is.
19 jun 2026 om 11.29 u

Eckenhausen bij de coronaverhoren.
19 jun 2026 om 11.07 u
Inspectie kritisch op overleggen: stukken kwamen soms niet of veel te laat
Vanuit de inspectie schoven ook mensen aan bij het Bestuurlijk Afstemmingsoverleg (BAO), het overleg tussen het OMT en het kabinet. Deze experts keken naar het OMT-advies en voegden nog zaken toe over bijvoorbeeld de uitvoerbaarheid, waarna het kabinet een definitief besluit moest nemen.
Eckenhausen is daar wel kritisch op. Ze vroeg zich in eerste instantie af wat eigenlijk de rol was van de inspectie bij dat overleg. Bovendien kwamen de stukken veel te laat of soms helemaal niet aan. Eckenhausen heeft weleens meegemaakt dat de inspectie OMT-advies pas een kwartier voor het overleg in handen kreeg. "We hebben ook even de tijd nodig om deskundigheid op te halen en die hebben we nooit gekregen", zegt ze.
19 jun 2026 om 10.35 u
Inspectie gaf bewust ruimte in bezoekverbod voor stervende mensen
Achteraf vindt Eckenhausen het bezoekverbod in verpleeghuizen nog steeds een "ingewikkelde" maatregel. Ze wil niet zeggen of ze voorstander was, want dat is volgens haar niet aan de inspectie.
Eckenhausen zag wel duidelijk wat voor effect de maatregel had op de verpleeghuizen zelf. In de zomer van 2021 zag ze die emoties duidelijk bij werkbezoeken. "Ik heb nog nooit zo veel huilende mensen tijdens een werkbezoek gehad", zegt ze. Daarbij benadrukt ze ook dat niet alleen de ouderenzorg, maar ook de gehandicaptenzorg en mensen in ggz-instellingen hierdoor getroffen werden.
De inspectie heeft "het wel laten gebeuren" dat er wel bezoek werd toegestaan bij mensen die op sterven lagen. "Volgens mij realiseerde iedereen zich dat dat een bijzondere omstandigheid was. Daar gingen we niet op handhaven." Overigens mocht dat ook volgens de regels, bleek eerder al in deze coronaverhoren. Wel kreeg het ministerie van Volksgezondheid signalen dat niet iedereen daarnaar handelde.
19 jun 2026 om 10.23 u
Inspectie was graag op de hoogte gesteld van verpleeghuissluiting
Toenmalig inspecteur-generaal van de zorginspectie Marina Eckenhausen was graag "gekend" geweest over het besluit om bezoek niet meer toe te staan in verpleeghuizen, de maatregel die in het begin van de pandemie werd ingevoerd. Ze voelde zich overvallen door de maatregel. "Als je een besluit neemt dat van toepassing is op de zorg in Nederland, dan heeft dat consequenties", zegt Eckenhausen. Want als er een nieuwe maatregel werd afgekondigd, stond de telefoon roodgloeiend bij de inspectie. Zorgaanbieders en ook burgers wilden dan graag weten wat precies de bedoeling was.
Later werd de toezichthouder wel beter geïnformeerd, zegt Eckenhausen. Maar in het algemeen zegt ze dat er een "Haagse werkelijkheid" is rond besluitvorming, maar dat professionals het vertrouwen moeten krijgen "dat zij degene zijn die op dat moment binnen het kader de juiste dingen weten te doen".
19 jun 2026 om 9.51 u

Tweede verhoor: Bianca Buurman
Bianca Buurman is vrijdagmiddag aan de beurt. De hoogleraar ouderengeneeskunde en voorzitter van beroepsvereniging voor verpleegkundigen V&VN vroeg in coronatijd veelvuldig aandacht voor de situatie van verpleegkundigen. Ze wees er in het voorjaar van 2020 bijvoorbeeld al op dat er te weinig verpleegkundigen waren om de reguliere zorg draaiende te houden naast de coronazorg.
19 jun 2026 om 9.33 u
Eerste verhoor: Marina Eckenhausen
Marina Eckenhausen was tijdens de coronapandemie het hoofd van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. De toezichthouder hield zich onder meer bezig met het vaccinatieprogramma en hield zicht op de signalen die vanuit het zorgveld kwamen.
De inspectie is tijdens de coronaverhoren vaker voorbijgekomen. Vooral afgelopen woensdag, toen de coronakritische huisarts Rob Elens werd gehoord. Hij werd door de inspectie berispt voor het onder meer voorschrijven van hydroxychloroquine. Die berisping werd later door het Medisch Tuchtcollege omgezet in een waarschuwing, onder meer omdat minister Hugo de Jonge de inspectie actief had bemoeid met de huisarts.
19 jun 2026 om 9.22 u
Derde verhoorweek staat in teken van impact op zorg
Goedemorgen en welkom op de derde dag van de derde week van de openbare verhoren. De commissie richt zich deze week op de impact op de zorg.
Maandag sprak de commissie daarvoor met intensivist Diederik Gommers en RIVM-modelleur Jacco Wallinga. Woensdag was het de beurt aan Red Team-medeoprichter Amrish Baidjoe en huisarts Rob Elens, die kritisch was op het coronabeleid. Vandaag horen we Marina Eckenhausen, tijdens de pandemie inspecteur-generaal bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, en Bianca Buurman, hoogleraar Acute Ouderenzorg en voorzitter van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland.
内容来自 NU.nl - Coronavirus,版权归原作者所有。
阅读原文 ↗