Lees hier terug hoe de coronaverhoren van Illy en Van Engelshoven verliepen
Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de elfde dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.
Liveblog
22 jun 2026 om 17.13 u

Dat was het verhoor van Van Engelshoven. Bedankt voor jullie aandacht en tot woensdag!
22 jun 2026 om 17.12 u
Van Engelshoven maakte zich zorgen over haar ambtenaren
Van Engelshoven wordt ten slotte gevraagd naar de rol van de Tweede Kamer. Daarop zegt de oud-minister dat ze het goed vond dat er debatten plaatsvonden, maar dat ze zich wel zorgen maakte over haar ambtenaren. "Trekken de mensen dit?", vroeg ze zich af. Zo'n debat, dat vaak tot laat duurde, vergde volgens haar "buitengewoon veel voorbereiding en ondersteuning".
Hoewel het volgens Van Engelshoven voor het onderwijsministerie nog relatief overzichtelijk was, vond ze wel dat er veel van haar ambtenaren werd gevraagd. Dat heeft ze onder meer aangekaart bij haar collega-bewindspersonen en de hoogste ambtenaar van het ministerie. "Ik hoop dat we op de momenten die daar echt toe deden aan de Kamer hebben kunnen uitleggen dat niet alles tegelijkertijd kan."
22 jun 2026 om 16.55 u
Van Engelshoven kan schoolsluiting eind 2020 niet goed uitleggen
Als de effecten van een schoolsluiting zó zwaar meewogen, waarom werd daar eind 2020 dan toch weer tot besloten? De commissie kan daar de vinger niet achter krijgen. Want het OMT had geadviseerd pas over te gaan tot een scholensluiting als er écht geen andere optie meer was. Maar dat was er op dat moment nog wel, houden verschillende commissieleden Van Engelshoven voor.
Oud-premier Mark Rutte zei destijds dat de maatregel ook werd getroffen om te zorgen dat ouders zoveel mogelijk zouden thuisblijven. Dat leidde tot woede bij onder meer kinderarts Illy, die we hier vanochtend hebben gehoord.
Volgens Van Engelshoven was dat niet de enige afweging, al kan ze niks over andere afwegingen zeggen. "In mijn herinnering is in de afweging gekeken naar: hoe zorg je er nou voor dat het aantal bewegingen dusdanig wordt gereduceerd dat de overdracht van besmettingen terugloopt?", zegt ze. Ook wijst ze naar haar collega-minister Slob, die verantwoordelijk was voor de middelbare scholen, waarna de commissie haar erop wijst dat zij eindverantwoordelijk was voor het hele ministerie.
"U zegt dat dat niet het doorslaggevende argument was, maar wat dan wel?", vraagt commissielid Lammers zich af. Het frustreert haar dat de oud-minister zegt dat niet goed meer te weten. Ze wijst Van Engelshoven erop dat de commissie haar twee maanden geleden een brief heeft gestuurd waarin werd aangekondigd dat ze ook hierover bevraagd zou worden.
22 jun 2026 om 16.19 u
Van Engelshoven: 'Werd altijd ruimte geboden wél naar school te komen'
Van Engelshoven bestrijdt niet dat de onderwijssluitingen "buitengewoon zwaar" waren voor studenten en scholieren. Die impact werd altijd meegewogen door alle bewindspersonen, geeft ze meermaals aan tijdens het verhoor.
Ook werd geprobeerd studenten zoveel mogelijk ruimte te bieden. "Als we de indruk hadden dat studenten echt gingen kampen met te grote mentale problematiek, dan mochten ze op de scholen worden opgevangen. Die ruimte is altijd geboden."
"Maar dan gaat u er wel van uit dat studenten zelf met die problemen naar de instellingen komen", zegt commissielid Annelotte Lammers. "Het was ook voor de instellingen een heel ingewikkeld dilemma", erkent Van Engelshoven. Maar ze zag zelf dat scholen "alles uit de kast trokken" om die problemen zo goed mogelijk in beeld te krijgen.
22 jun 2026 om 15.31 u

Ministerie overwoog coronatoegangsbewijs voor hoger onderwijs
Volgens Van Engelshoven heeft het ministerie voorbereidingen getroffen om het coronatoegangsbewijs ook in het hoger onderwijs in te voeren. Op die manier konden grote groepen studenten die waren gevaccineerd, getest of hersteld van corona weer fysiek college volgen.
Het was geen makkelijke optie, zegt de minister, omdat iedereen recht heeft op onderwijs. Maar uiteindelijk wogen voor haar de voordelen op tegen de nadelen. "Maar in de wegen van een heel grote groep die terug kan, afgewogen tegen een veel kleinere groep die er moeite mee heeft, vond ik het de moeite voor het proberen waard." Uiteindelijk is het coronatoegangsbewijs voor het hoger onderwijs er nooit gekomen.
22 jun 2026 om 15.11 u
Sneltesten waren geen optie voor heropening onderwijs
Op grote schaal studenten testen op het coronavirus was te ingewikkeld om het mbo, hbo en wo eerder weer open te krijgen, zegt Van Engelshoven. Het is wel gebruikt om ervoor te zorgen dat studenten een examen op locatie konden maken.
"Voor de heropening van het onderwijs in grote groepen moet je grote groepen studenten in korte tijd door een teststraat halen. Dat bleek niet haalbaar", aldus Van Engelshoven.
In Groningen hebben de universiteit, hogeschool en het mbo samen een proef gedaan in 2021 met sneltesten voor schooltoegang. Dat ging goed, maar was gericht op toegang voor het maken van toetsen, zegt de oud-minister.
22 jun 2026 om 14.49 u
'Iedereen was zich constant bewust van effect op jonge mensen'
Van Engelshoven schoof als minister niet bij alle overleggen in het Catshuis, maar ze heeft zelf wel het idee dat dat voldoende was. Want wanneer het over studenten ging, dan was ze bij het overleg aanwezig. Haar collega-onderwijsminister Arie Slob was vaker aanwezig bij overleggen waar het ook over basisscholen en middelbare scholen ging.
Zelf vindt ze dat iedereen "het maximale deed" om de effecten van bijvoorbeeld de onderwijssluitingen op studenten te verzachten. Zelf sprak ze geregeld met studenten. "Het was niet zo dat de effecten op jonge mensen niet continu op tafel lagen", wil ze de commissie meegeven. "Iedereen was zich daar constant van bewust."
22 jun 2026 om 14.30 u
Van Engelshoven: 'Betrek sectoren bij besluitvorming'
Oud-onderwijsminister Van Engelshoven begint haar verhoor al snel met een aanbeveling aan de commissie: betrek sectoren en vakministeries (zoals haar voormalige ministerie van onderwijs) bij een mogelijke toekomstige pandemie beter bij de besluitvorming.
Nu bestond de crisisstructuur zo dat er een OMT-advies kwam, en dat de NCTV met een voorstel kwam hoe dat advies vertaald kon worden in concrete maatregelen. Daar konden de ministeries vervolgens hun inbreng op leveren zodat "die kennis en kunde" beter meegewogen kan worden.
Ze had er ook wel begrip voor dat er voor zo'n crisisstructuur is gekozen. Op die manier kreeg je wel iedere keer "een pakket maatregelen dat een eenvoud en uitlegbaarheid had". Maar een eventuele volgende keer adviseert ze om "na te gaan hoe we de kennis en kunde van sectoren meer in besluitvorming kunnen betrekken."
22 jun 2026 om 14.14 u
1:36
Oud-OMT-lid geëmotioneerd: 'Politie nam bedreigingen niet serieus'
22 jun 2026 om 12.47 u
Illy emotioneel over bedreigingen: 'Woorden Grapperhaus hadden weinig impact'
Het verhoor is eigenlijk ten einde, maar Illy wil graag nog één ding kwijt. Hij werd net als veel andere OMT-leden bedreigd. Toenmalig justitieminister Ferd Grapperhaus schoof tijdens een vergadering in 2021 eens aan om de adviseurs een hart onder de riem te steken, maar daar merkte Illy in de praktijk niet genoeg van.
Zo wilde hij in 2021 een "na de zoveelste doodsbedreiging" aangifte doen, maar werd dat niet geaccepteerd door de politie. De dreigende boodschap die Illy toen had gekregen ("Tegen de muur met die man") kon "van alles betekenen", zou Illy te horen hebben gekregen van de politie.
"Die woorden van Grapperhaus hebben niet zo veel impact gehad en ik heb mij best wel eenzaam gevoeld", zegt een emotionele Illy. De overheid moet zich goed realiseren waar de OMT'ers mee te maken hebben gehad, benadrukt hij. Het zou helpen als er bijvoorbeeld een telefoonnummer beschikbaar zou zijn vanuit de overheid waarnaar de OMT'ers kunnen bellen voor hulp.
22 jun 2026 om 12.42 u
Illy: Er zijn kinderen die nog steeds gevolgen van maatregelen dragen
De commissie beloofde het eerder al, maar Illy wordt uitgebreid naar de gevolgen van het coronabeleid op jongeren gevraagd. Daar vroeg hij tijdens de pandemie ook al uitgebreid aandacht voor.
Illy benoemt onder meer dat de scholen voor sommige leerlingen een veilige haven zijn. "Niet alle kinderen groeien op in een veilige omgeving." Naast een veilige haven kan de school ook helpen bij het signaleren van die problemen. "Hoe langer een schoolsluiting duurt, hoe meer kinderen daar problemen van ondervinden."
Uit een evaluatie van het ministerie bleek eind vorig jaar dat de onderwijsachterstanden van de leerlingen grotendeels zijn weggewerkt, maar Illy wijst voornamelijk op de psychische gevolgen. "Ik weet dat er onderzoek is gedaan naar mentale schade, en daarvan is het wel duidelijk dat het nog steeds niet op hetzelfde niveau is als voor corona."
De voormalige kinderarts is ervan overtuigd dat er nog steeds veel kinderen en jongvolwassenen zijn die de gevolgen dragen van de "diverse maatregelen die zijn genomen". Bij een volgende pandemie moet dan ook "alles op alles" worden gezet om schoolsluitingen tot een minimum te beperken.
22 jun 2026 om 12.04 u
Illy zag effect onderwijssluiting op studenten pas later
In het najaar van 2021 vroeg Illy ook specifiek aandacht voor de situatie van studenten. Zij moesten van alle onderwijsdeelnemers in coronatijd het langst online onderwijs volgen. Hij zag dat studenten kampten met eenzaamheid, somberheid en depressiviteit. Ook had het online onderwijs effect op de sociale vaardigheden van deze groep, in de leeftijd van 15 tot ongeveer 24 jaar.
De groep is ernstig geraakt door de onderwijssluitingen, is Illy's conclusie nu. Dat had achteraf gezien wel anders gekund. Maar Illy moet wel "in alle eerlijkheid toegeven" dat ook hij de impact van de onderwijssluiting pas in 2021 begon te zien. "In 2020 stond dat niet op mijn netvlies en heb ik er ook niet veel aandacht voor gehad."
22 jun 2026 om 11.13 u

Illy in de coronazaal. Het verhoor is geschorst. Tijdens elk verhoor wordt een kwartier gepauzeerd zodat de aanwezige medewerkers, pers en publiek de mogelijkheid hebben om water te drinken of een sanitaire stop te maken.
Na de pauze zal het uitgebreider gaan over de gevolgen van de schoolsluiting voor de kinderen.
22 jun 2026 om 11.10 u
'Kinderen werden wél ziek van maatregelen'
We zagen Illy in coronatijd vaak gepassioneerd vertellen over alle negatieve gevolgen die de schoolsluitingen hadden voor de kinderen. Ook vandaag spreekt hij daar gedreven over.
Hij was vooral boos dat het kabinet eind 2020 aangaf dat de schoolsluiting nodig was omdat plat gezegd "de ouders zich niet aan de maatregelen hielden". "Ik heb toen ook in de media gezegd dat ik over dat argument heel ongelukkig was, omdat ik van mening was dat je kinderen niet moet gebruiken om ouders te dwingen thuis te blijven."
Illy benoemt daarbij wel een punt van zelfreflectie: hij had niet in de media moeten zeggen dat kinderen "geen rol" hebben in het verspreiden van het virus. "Een beperkte rol was beter geweest." Daar voegt hij wel meteen aan toe dat het "nog belangrijker is dat kinderen niet tot nauwelijks ziek werden van het virus, maar wel ziek werden van de maatregelen die genomen werden".
22 jun 2026 om 10.52 u
Illy: Niet gelukkig met schoolsluitadvies medisch specialisten
We gaan terug naar de tijd voordat Illy in het OMT zat. Als voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde was hij ook onderdeel van de Federatie Medisch Specialisten, een koepelvereniging van beroepsverenigingen zoals die voor kindergeneeskunde.
De Federatie Medisch Specialisten gaf medio maart 2020 het dringende advies om de scholen te sluiten, maar daar waren Illy en de andere voorzitters van de beroepsverenigingen niet van op de hoogte gesteld. Illy was niet gelukkig met die gang van zaken, los van de inhoudelijke bezwaren die hij als kinderarts had.
Mede door dat advies werd de scholensluiting voor het kabinet "een van de knoppen om aan te draaien" in het coronamaatregelenpakket, denkt Illy.
22 jun 2026 om 10.28 u
Kinderarts Illy probeerde samenstelling OMT veranderen
Illy nam vanaf april 2020 deel aan het OMT nadat hij zélf OMT-voorzitter Jaap van Dissel had opgebeld. Want tot zijn verbazing zat er niemand in het OMT met kennis van kindergeneeskunde, terwijl er wel besluiten werden genomen over bijvoorbeeld die schoolsluitingen.
Op een zeker moment mailde Illy een verzoek naar Van Dissel om nog eens naar de samenstelling van het OMT te kijken. Een groot deel van de OMT-leden had vooral expertise op het gebied van virussen en virusbestrijding: de medische invalshoek domineerde in die samenstelling, viel Illy op.
"De microbiologen en virologen waren van mening dat zij alle acht weer een ander stukje deskundigheid inbrachten in het OMT", zegt Illy. "Dat kan. Maar ik denk zelf dat het ook prima te doen zou zijn met de helft."
De mail leidde uiteindelijk niet tot een nieuwe samenstelling. Maar "het is niet anders", stelt Illy. Hij benadrukt wel dat hij zich goed gehoord voelde binnen het OMT, onder meer doordat Van Dissel daar volgens hem erg op lette.
22 jun 2026 om 9.52 u

Tweede verhoor: Ingrid van Engelshoven
Ingrid van Engelshoven was van 2017 tot begin 2022 minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Ze was dus minister gedurende een groot deel van de coronapandemie. In die periode regelde ze ook het zogenoemde Nationaal Programma Onderwijs, waarmee de achterstanden door corona moesten worden aangepakt. Dat deed ze samen met Arie Slob, toenmalig minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media.
22 jun 2026 om 9.27 u
Eerste verhoor: Károly Illy
Kinderarts en OMT-lid Károly Illy bijt het spits af vanochtend. Tijdens de coronapandemie was hij ook voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde.
Illy liet zich in coronatijd ook geregeld kritisch uit over het coronabeleid. Zo zei hij in december 2020 tegen NU.nl dat "kinderen worden gebruikt als instrument om ouders thuis te houden". Het kabinet had toen besloten de scholen opnieuw te sluiten. Ook in talkshows verzette de kinderarts zich meermaals tegen de scholensluitingen, ook al adviseerde het OMT soms anders.
22 jun 2026 om 9.12 u
Vierde verhoorweek in het teken van jeugd en onderwijs
Deze verhoorweek zal zich vooral richten op het onderwijs. In coronatijd moesten de scholen meerdere malen de deuren sluiten; soms voor alle jongeren, soms voor een deel van de leerlingen. De commissie vraagt zich af hoe de belangen van jongeren bij die sluitingen zijn meegewogen.
Maandag worden daarvoor kinderarts en OMT-lid Károly Illy en oud-onderwijsminister Ingrid van Engelshoven gehoord. Deze week worden ook Kinderombudsman Margrite Kalverboer en Paul Rosenmöller van scholenvereniging VO-raad (woensdag) en oud-onderwijsminister Arie Slob en LAKS-voorzitter Nienke Luijckx (vrijdag) verwacht.
内容来自 NU.nl - Coronavirus,版权归原作者所有。
阅读原文 ↗