Lees hier terug hoe de coronaverhoren van Kalverboer en Rosenmöller verliepen

Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de dertiende dag van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.

Liveblog

24 jun 2026 om 17.03 u

Beeld: ANP

Het verhoor van Rosenmöller is klaar. Bedankt voor jullie aandacht en tot vrijdag!

24 jun 2026 om 16.48 u

VO-raad kritisch op herstelplan voor onderwijs: 'Was wel heel veel geld'
Rosenmöller is kritisch op de 8,5 miljard euro die het kabinet in coronatijd vrijmaakte om de achterstanden in het onderwijs weg te werken. De VO-raad was wel betrokken bij het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) zoals dat plan heet. "We waren niet verrast door het NPO, maar wel door het geld. Het was wel heel veel", zegt Rosenmöller.

Op het moment dat het kabinet het NPO presenteerde, op 17 februari 2021, was de precieze uitwerking van het plan nog niet bekend. "Ik heb altijd gedacht: hier moet iets politieks gespeeld hebben", zegt Rosenmöller. De verkiezingen kwamen er namelijk aan, en het kabinet had volgens Rosenmöller op dat moment nog vooral geld vrijgemaakt om aan de economie te besteden, en minder voor de cruciale sectoren zoals het onderwijs.

Scholen hadden eerst ook moeite met het besteden van al dat geld. De PO-Raad, de koepelorganisatie van de basisscholen, zei destijds al dat het door het lerarentekort moeilijk was om invulling te geven aan het NPO.

24 jun 2026 om 16.25 u

Leerlingen hebben volgens Rosenmöller veel te hoge prijs betaald
In eerste instantie maakten partijen uit het onderwijsveld zich vooral zorgen over de leerachterstanden die leerlingen opliepen door de coronamaatregelen. Maar op een gegeven moment verschoof dat naar een achterstand in hun mentale en sociale ontwikkeling, zegt Rosenmöller. 

Als de scholen open waren gebleven, was er veel minder schade geweest, meent Rosenmöller. Is de prijs te hoog geweest, vraagt commissielid André Poortman zich af. "Veel te hoog", zegt Rosenmöller. Maar dat is wel met de kennis van nu, en hij vindt niet dat het te wijten is aan de mensen die zich tijdens de pandemie "rot gewerkt hebben om antwoorden te vinden in moeilijke situaties". "Het wordt wél verwijtbaar als we deze les uit deze pandemie niet trekken. Dan gaan we willens en weten schade toebrengen aan een volgende generatie."

24 jun 2026 om 15.11 u

Rosenmöller: 'Conclusie moet zijn: we gaan geen scholen meer sluiten'
Rosenmöller geeft de commissie alvast mee wat volgens hem een van de conclusies moet zijn van het parlementaire onderzoek naar het coronabeleid. "We gaan geen scholen meer sluiten, we houden ze aangepast open. Ik onderstreep dat, omdat ik hoop dat u de conclusie tot de uwe wil maken."

We weten nu beter, zegt Rosenmöller, die onder meer wijst op de gevolgen van de schoolsluiting op de leerlingen. "Met de kennis van nu zou ik mij met alles dat ik in mij heb verzetten tegen een schoolsluiting."

De oproep om scholen niet nog eens te sluiten bij een pandemie is al veel uitgesproken tijdens deze openbare verhoren. Het lijkt daarmee niet onwaarschijnlijk dat de commissie een soortgelijke conclusie trekt, maar het duurt nog enige tijd voor dat duidelijk wordt. Het definitieve rapport wordt pas begin volgend jaar verwacht.

24 jun 2026 om 15.05 u

Zorgen over schoolsluiting: 'Essentie onderwijs is ontmoeting'
Bij de VO-raad waren al bij de eerste schoolsluiting zorgen over het effect van deze maatregel. De essentie van onderwijs is ontmoeting, zei Rosenmöller, en dat kon niet meer.

Soortgelijke woorden sprak Kinderombudsman Kalverboer vanochtend ook uit. Rosenmöller wijst ook op de ongelijkheid die door de maatregel zou zijn gegroeid. Niet alle leerlingen hadden thuis immers de juiste studieomgeving of hadden een laptop. "Een wereld van verschil", zegt Rosenmöller.

24 jun 2026 om 14.56 u

Beeld: ANP

De opgeroepen personen mogen hun eigen aantekeningen meenemen naar een verhoor. Er liggen dan ook geregeld schriften, multomappen en rapporten op het bureau, waarin de getuigen data, brieven of mails opzoeken. Laptops en telefoons zijn niet toegestaan.

Rosenmöller doet het verhoor "uit zijn hoofd" en daarmee bevindt hij zich in een rijtje met onder anderen oud-premier Rutte. De meeste verhoorde personen nemen wel aantekeningen mee.

24 jun 2026 om 14.25 u

Ook Rosenmöller was 'onaangenaam verrast' door oproep om scholen te sluiten
Na een lunchpauze is het aan PRO-politicus Paul Rösenmoller, die wordt gehoord vanwege zijn betrokkenheid bij de VO-raad, de koepelorganisatie voor middelbare scholen.

In principe was de VO-raad tegen zo'n schoolsluiting, maar dat veranderde toen Federatie Medisch Specialisten (FMS) op 14 maart 2020 opriep om alle scholen per direct te sluiten. 

Een onaangename verrassing, zegt Rösenmoller over die oproep. Het OMT zag vrijdag nog geen noodzaak in het sluiten van de scholen, maar nadat de medisch specialisten de noodklok hadden geluid, moesten de onderwijsinstellingen toch dicht. "Nu is er geen houden meer aan. Wil je anarchie voorkomen, dan zit er niks anders op dan de scholen sluiten."

Daarmee werd expliciet voor het eerst gedraaid aan de knop voor een schoolsluiting, voegt Rosenmöller daaraan toe. Soortgelijke woorden hoorden we maandag ook van kinderarts Károly Illy. Ook hij was onaangenaam verrast door de oproep van FMS. Rösenmoller denkt zelfs dat als de FMS die oproep niet had gedaan, de scholen op maandag 16 maart gewoon open waren gegaan.

24 jun 2026 om 12.59 u

Kalverboer roept op: Weeg kinderrechten beter mee
Kalverboer eindigt haar verhoor met de aanbeveling om bij beleid beter te kijken naar die kinderrechten. In het jeugdzorgbeleid is bijvoorbeeld wettelijk vastgelegd dat er zo'n 'kinderrechtentoets' wordt gedaan.

Ook is er volgens haar gewoon te weinig zicht op de situatie van kinderen in Nederland. Er zijn verschillende onderzoeken, maar er moet één alomvattend onderzoek komen, vindt Kalverboer. "Niet tig instrumenten waardoor we groepen niet kunnen vergelijken."

24 jun 2026 om 12.43 u

Kinderombudsman: 'Gebrek aan reactie uit Den Haag haast onbeschoft'
Kalverboer vroeg aandacht voor de situaties van kinderen door brieven, rapporten en interviews in de media. Maar op de meeste brieven en rapporten die ze richting het kabinet stuurde, kwam geen reactie.

Zo stuurde ze toenmalig onderwijsminister Ingrid van Engelshoven een brief over haar zorgen rond de jongeren op het mbo. Oud-premier Mark Rutte ontving een oproep om de middelbare scholen begin 2021 zo snel mogelijk weer te openen. Maar het bleef stil. Op een brief aan oud-justitieminister Ferd Grapperhaus met het verzoek iets te regelen voor kinderen van wie een van de ouders buiten Europa komt, kwam wél een reactie: hij wilde zo'n regeling niet treffen, zegt Kalverboer.

"Ik ben niet te bescheiden geweest, ik ben onmachtig geweest", zegt Kalverboer met stemverheffing. "We hebben ons er vol op gestort en we hebben van iedereen van wie je een reactie had mogen verwachten… Het is haast onbeschoft dat je als Kinderombudsman een minister-president, een vakminister aanspreekt en zegt: 'Ik verwacht van u minstens een reactie of een verantwoording waarom u keuzes heeft gemaakt' en daar geen reactie op krijgt."

Gedurende de pandemie is Kalverboer ook niet uitgenodigd in de Tweede Kamer. "Niemand had kinderrechten echt als prioriteit", stelt ze.

24 jun 2026 om 12.23 u

Beeld: ANP

Als Kinderombudsman heeft Kalverboer de taak de overheidsorganisaties te wijzen op kinderrechten. De ombudsvrouw adviseert daar zowel gevraagd als ongevraagd over en behandelt klachten over kinderrechten, maar heeft geen officiële rol in de besluitvorming zelf.

24 jun 2026 om 12.17 u

Kalverboer: 'Middelbare scholieren móésten naar buiten en dat kon niet'
Vooral middelbare scholieren zijn getroffen door de onderwijssluitingen, blijkt uit het betoog van Kalverboer. Vooral door het gebrek aan sociale contacten: tijdens je middelbareschooltijd ontwikkel je een vriendengroep en rolmodellen. "En juist die groep zet je het langst thuis. Wat doet dat met je zelfbeeld, je zekerheid?"

Als je puur kijkt naar de ontwikkeling van de kinderen, had het kabinet er volgens Kalverboer voor moeten kiezen om de middelbare scholen eerder te heropenen en pas daarna het basisonderwijs. "De middelbare scholieren moesten naar buiten, en dat kon niet."

24 jun 2026 om 10.49 u

'Het kabinet is kinderen vergeten'
Het kabinet is kinderen sowieso vergeten, vindt Kalverboer. "Als je kijkt vanuit kinderrechtenperspectief, dan moet je bij álle besluiten die je neemt onderzoeken wat het belang van het kind is en of er groepen kinderen zijn die extra geraakt worden", legt ze uit. 

Ze vindt het bijvoorbeeld opvallend dat het kabinet haar rond de schoolsluitingen nooit heeft gevraagd hoe de kinderrechten daarmee samenhangen.

Als Kinderombudsman probeerde ze ook meermaals buiten de politiek aandacht te krijgen voor kinderen en stapte ze bijvoorbeeld met een rapport richting de media. Maar daar was amper animo voor. Niet alleen binnen het OMT en het kabinet was weinig interesse, maar ook in de hele samenleving en de media, merkte ze.

24 jun 2026 om 10.44 u

Kalverboer: Grote verschillen tussen kinderen
Tijdens en na corona zijn vele rapporten verschenen over de schadelijke effecten die de coronamaatregelen hadden op kinderen. Maar niet alle kinderen hadden even veel last van de coronamaatregelen, benadrukt Kalverboer ook. Ze zag grote verschillen tussen de kinderen.

Sommige kinderen vonden digitaal onderwijs bijvoorbeeld juist prettiger doordat ze minder goed kunnen omgaan met alle prikkels op school. En kinderen die leven in armoede en daar steeds mee geconfronteerd worden als ze niet mee kunnen doen met een leuke activiteit, merkten nu dat die sociale druk wegviel.

Ook docenten kregen soms juist beter zicht op de thuissituatie van kinderen: sommige kinderen konden geen thuisonderwijs volgen omdat er geen laptops in huis waren. Voor die kinderen werden dan laptops geregeld, vertelt ze.

24 jun 2026 om 10.34 u

'Kinderen hadden geen prioriteit'
Kinderen stonden volgens Kinderombudsman Margrite Kalverboer "niet bovenaan het prioriteitenlijstje" tijdens de coronapandemie. Het belang van kinderen werd niet genoeg meegenomen in de besluitvorming.

"De overheid gaf geen informatie over wat de schoolsluiting zou kunnen betekenen voor een gezin", zegt Kalverboer. "Wij hebben toen al snel een nieuwsbrief met informatie uitgestuurd."

Kalverboer zegt dat er vanuit de overheid helemaal geen informatie kwam, terwijl er veel onduidelijkheid was voor ouders en kinderen. Volgens de ombudsvrouw waren ouders bang dat ze opeens zelf les zouden moeten geven. "We hebben aangegeven dat het voor meer stress kan zorgen en dat dat normaal is."

24 jun 2026 om 9.48 u

Beeld: ANP

Tweede verhoor: Paul Rösenmoller
Paul Rösenmoller is een bekende naam in de Haagse politiek. Hij was onder meer jarenlang de partijleider van GroenLinks en zit nu in de Eerste Kamer namens PRO. 

Maar dat is niet de reden dat hij vandaag in de enquêtezaal moet verschijnen. In coronatijd was hij niet alleen senator, maar ook voorzitter en adviseur van het dagelijkse bestuur van de VO-raad. De VO-raad is de vereniging van scholen in het voortgezet onderwijs.

24 jun 2026 om 9.20 u

Beeld: ANP

Eerste verhoor: Margrite Kalverboer
De commissie zal vanochtend eerst ombudsvrouw Margrite Kalverboer verhoren. Als Kinderombudsman riep ze in coronatijd meermaals op de scholen weer te openen. De sociaal-emotionele en mentale schade van de coronamaatregelen was "dusdanig groot" dat het niet verantwoord zou zijn de scholen nog langer te sluiten, zei ze bijvoorbeeld.

Kalverboer is al sinds 2016 Kinderombudsman en is daarnaast hoogleraar Kind, (Ortho)pedagogiek en Vreemdelingenrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen.

24 jun 2026 om 8.58 u

Commissie richt zich deze week op jeugd en onderwijs
Deze verhoorweek zal zich vooral richten op het onderwijs. De scholen moesten in coronatijd meerdere keren dicht; soms voor alle jongeren, soms voor een deel van de leerlingen. De commissie vraagt zich af hoe de belangen van jongeren bij die sluitingen zijn meegewogen.

Maandag werden daarvoor kinderarts en OMT-lid Károly Illy en oud-onderwijsminister Ingrid van Engelshoven gehoord. Vrijdag is het de beurt aan oud-onderwijsminister Arie Slob en LAKS-voorzitter Nienke Luijckx.

内容来自 NU.nl - Coronavirus,版权归原作者所有。

阅读原文 ↗

把喜欢的内容,留在你的新标签页。

打开我的订阅