Lees hier terug hoe de coronaverhoren van Dijkhoff en de oud-griffier verliepen
Goedendag en welkom in dit liveblog. Hier hou ik, Sanne Oving, je op de hoogte van de openbare verhoren van de parlementaire enquête naar het coronabeleid.
Liveblog
24 aug 2026 om 16.47 u
Het verhoor van Roos is afgelopen en daarmee zitten de coronaverhoren er weer op voor vandaag. Dank voor jullie aandacht! Woensdag gaan de verhoren verder: dan verwachten we oud-PVV-Kamerlid Fleur Agema en PRO-Kamerlid Lisa Westerveld. Tot dan!
24 aug 2026 om 16.35 u
Roos vond rol Kamerbestuur in crisistijd 'wat zwak'
Mutluer vraagt Roos naar haar oordeel over het Presidium, het Kamerbestuur, in coronatijd. Die vond ze "wat zwak eerlijk gezegd". Zowel op politiek-ambtelijke verhoudingen als op de inhoud, voegt ze daaraan toe.
Naar Roos' mening werd er te weinig discussie gevoerd over de "grote vraagstukken" tijdens zo'n crisis, bijvoorbeeld als het gaat over de vraag hoe het Kamerwerk zo goed mogelijk door kan gaan. Zo wilde de Eerste Kamer meer onderzoek laten verrichten naar de mogelijkheid van digitaal vergaderen, maar werd dat niet doorgezet door de Tweede Kamer.
Tegelijkertijd, en daar lijkt Roos vooral naar te verwijzen, wist het Kamerbestuur ook dat het "niet makkelijk liep tussen de voorzitter (Arib, red.) en de ambtelijke organisatie".
24 aug 2026 om 16.28 u
Oud-griffier: Ik had voor crisisplan moeten zorgen
De commissie is samen met Roos al enige tijd diep in de Kamerorganisatie gedoken. Af en toe gaat het nog wel over de spanning tussen Roos en Arib, en hoewel Roos zich als ambtenaar ook aan de typerende neutrale taal probeert te houden, is wel te merken dat er nog enige spanning in de lucht hangt.
Op de vraag van Mutluer hoe Roos terugkijkt op haar rol in de coronacrisis, zegt Roos dat "we het met zijn allen goed hebben gedaan". Ze had wel gewild dat ze op tijd een integraal crisisplan klaar hadden. Op het moment dat de coronacrisis uitbrak, werd nog aan een algemeen crisisplan gewerkt.
Tegelijkertijd, zegt Roos, had ook de toenmalige Kamervoorzitter (Arib, red.) een crisisplan moeten willen hebben. Arib was het volgens haar niet eens met de manier waarop dat plan werd samengesteld en werd aangereikt.
24 aug 2026 om 14.54 u

Roos voorafgaand aan haar verhoor.
24 aug 2026 om 14.42 u
Oud-griffier: Fractievoorzitters voelden zich overvallen door debatbesluit
Het ging er vanochtend ook al over tijdens het verhoor van Dijkhoff: de vergadering waarin de Kamer besloot om alleen over coronagerelateerde onderwerpen te vergaderen. Dat was een verhitte vergadering, bleek toen al.
Als griffier had Roos ook de taak om toenmalig Kamervoorzitter Arib te adviseren, maar dat heeft ze niet gedaan bij dit besluit. "Ze zat daar met haar eigen plan", zegt Roos. Ze gaf op dat moment ook geen ongevraagd advies.
Roos' herinnering aan die bijeenkomst is dat het nogal ad hoc was georganiseerd en niet grondig voorbereid. "Fractievoorzitters werden daar voor een deel ook wel door overvallen", zegt Roos. Dat was ook niet bevorderlijk voor de sfeer, omdat Arib op haar beurt zich niet helemaal begrepen voelde. "Ze deed wel echt haar best", benadrukt Roos wel.
De oud-griffier bracht daarna ongevraagd advies uit aan Arib om de fractievoorzitters goed mee te nemen in dit soort situaties.
24 aug 2026 om 14.24 u
Oud-griffier ontkent dat er sprake was van machtsstrijd
De commissie besluit meteen een van de kritiekpunten van oud-Kamervoorzitter Arib voor te leggen aan Roos. Volgens Arib werd ze bijvoorbeeld niet betrokken bij het opstellen van een crisisplan, maar dat ontkent Roos. "Ze kon als toezichthouder (zo noemt Roos de Kamervoorzitter) elke vraag stellen die ze wilde over dit plan". Dat heeft Arib niet gedaan, meent Roos.
Commissielid Songül Mutluer gaat wat dieper in op de spanningen die volgens Arib voorkwamen tussen haar en Roos. Was er sprake van een machtsstrijd? Roos benadrukt dat zij gewoon haar werkzaamheden uitvoerde. "Als een ander het ingewikkeld vindt dat je dat doet, ontstaat er dus spanning."
Volgens Roos vond Arib het "complex" om te werken met de interpretatie van de werkzaamheden zoals zij die had. Daarom pleitte ze ook meermaals voor het opstellen van een document waarin dat goed beschreven was. Dat kwam er niet.
Op andere spanningen tussen de Kamerorganisatie en Arib wil Roos niet ingaan, omdat die geen betrekking hebben op het coronabeleid. Mutluer bevestigt dat ze Roos daar niet over gaat bevragen. Ze lijken daarmee te doelen op de algemene spanningen tussen de twee, het onderzoek naar de gedragingen van Arib en het lekken van het voornemen om dat te doen.
24 aug 2026 om 14.11 u
Het verhoor van oud-griffier Simone Roos is begonnen. Mijn verwachting is dat de commissie vanmiddag vooral flink de diepte in duikt als het gaat om de organisatie van de Kamer tijdens zo'n crisis. Als topambtenaar had Roos ook niet veel te vinden van de politieke besluiten.
Roos wordt overigens door de commissie verhoord onder het toeziend oog van twee oud-leden van de coronacommissie: oud-BBB-Kamerlid Mariska Rikkers-Oosterkamp en oud-NSC'er Sander van Waveren.
24 aug 2026 om 13.05 u

Het verhoor van Dijkhoff is ten einde! Om 14.00 uur gaat de commissie verder met het volgende verhoor en is het de beurt aan oud-griffier Simone Roos.
24 aug 2026 om 12.26 u
Dijkhoff: 'Vaccinatiekritiek droeg bij aan dieper litteken in samenleving'
De kritiek op mensen die zich niet laten vaccineren heeft volgens Dijkhoff "amper bijgedragen aan de vaccinatiegraad, wel aan een dieper litteken in de samenleving". Bepaalde vaccinatiemaatregelen, zoals de coronapas in de horeca, maakten de discussie nog scherper.
Commissievoorzitter Daan de Kort vraagt hoe de kloof weer gedicht kan worden. Dat vindt Dijkhoff lastig, omdat hij aan de kant van vertrouwen in de overheid zat en zit. Hij heeft niet "de pijn gevoeld van het stigmatiseren". "Het is voor mij heel moeilijk om te vertellen hoe de kloof gedicht moet worden als de pijn bij de ander zit."
Volgens Dijkhoff begint het met de erkenning dat de pijn er is. Ook tijdens dit verhoor probeert hij die erkenning te geven.
24 aug 2026 om 12.17 u
Dijkhoff over vaccinatiehouding: 'Kon me moeilijk verplaatsen in tegengeluid'
Voor Dijkhoff was het nemen van een coronaprik een no-brainer. Hij kon zich daarom moeilijk verplaatsen in mensen die daar anders naar keken. Voor hem zat er op dat moment ook een collectief aspect aan het wel of niet laten vaccineren. "Een vaccin neem je voor jezelf, maar ook voor de samenleving."
Maar Dijkhoff zegt ook dat hij zich in die tijd heeft laten "afleiden door de heftigste vertolkers van het tegengeluid". "Wat niet goed is, want daartussenin zitten heel veel mensen met legitieme zorgen die alleen konden kiezen tussen twee polen."
In de publieke sfeer gebruikte Dijkhoff niet de term "wappie", maar wel in de niet-publieke sfeer. Dijkhoff zegt daar nu "met spijt op terug te kijken".
Het effect op de groepsbescherming was achteraf kleiner dan het beeld dat Dijkhoff op dat moment had. En juist dat argument legitimeerde wel een deel van zijn houding, reflecteert hij.
24 aug 2026 om 11.59 u
Avondklok had volgens Dijkhoff betere onderbouwing nodig
We springen naar de laatste periode van Dijkhoff in de Kamer, waar hij tot eind maart 2021 zat. In die periode werd ook de avondklok besproken én ingevoerd.
Dijkhoff zegt dat hij de avondklok nooit principieel anders heeft gewogen dan andere maatregelen. Hij zag wel dat andere mensen de veelbesproken maatregelen veel erger vonden en koppelden aan de avondklok in oorlogstijd. In de VVD-fractie was volgens Dijkhoff het uiteindelijke oordeel dat "dit heel rot was", maar in het pakket met coronamaatregelen wel een logische stap, die de partij kon dragen en steunen.
Het was wel beter geweest als de maatregel breder was onderbouwd, vindt de oud-fractievoorzitter nu. Hoewel voor "een groot deel" van de samenleving de maatregel al voldoende leek te zijn onderbouwd door te benadrukken dat het nou eenmaal moest, had er volgens Dijkhoff meer aandacht moeten worden besteed aan de vraag wáárom het noodzakelijk was om de grondrechten zo in te perken.
24 aug 2026 om 11.03 u
Maatschappelijke signalen legden het af tegen 'harde' ziekenhuiscijfers
We zoomen even in op de besluitvorming zelf. In besluiten tot ingrijpende maatregelen moesten signalen over de maatschappelijke gevolgen het vaak afleggen tegen harde cijfers uit de zorg waarop het Outbreak Management Team (OMT) zijn adviezen baseerde, zag Dijkhoff. Dan ging het bijvoorbeeld om verwachte opnames op de intensive care.
"Het dominante sturingsbeeld was wel dat er, als het nodig was, plek voor je was op de ic", zegt Dijkhoff. De VVD'er zegt dat daardoor veel leed en sterfgevallen zijn voorkomen, maar zegt tegelijkertijd dat nu vooral de gevolgen van die maatregelen worden gevoeld. "Op dat moment weet je wel dat er schade gaat zijn als je mensen niet hun leven laat leven zoals ze gewend zijn, maar je weet niet welke." Dat werd jaren later pas duidelijk, zegt Dijkhoff.
24 aug 2026 om 10.47 u

Dijkhoff tijdens zijn verhoor. Het is het 39e verhoor dat de coronacommissie afneemt. In totaal zijn er 51 verhoren.
24 aug 2026 om 10.44 u
Dijkhoff over debatoverleg: 'Daar werd het niet zo gezellig van'
Als het land op slot gaat, wat doe je dan als Tweede Kamer? Er werd besloten om alleen te debatteren over coronagerelateerde onderwerpen. Vergaderen en bespreken gebeurde vooral online. Maar het overleg waarin dit werd besloten, was nogal verhit. Dat suggereerde oud-Kamervoorzitter Khadija Arib ook al in haar coronaverhoor en bevestigt Dijkhoff nu dus.
"Ik vond dat we ons werk vanuit huis konden doen", zegt Dijkhoff. Hij opperde bijvoorbeeld om te onderzoeken of er ruimtes ingericht konden worden voor online debatten. Maar van dat soort suggesties werd meteen gezegd dat het niet kon, verklaart Dijkhoff. "Iets niet willen is prima, maar zeggen dat iets niet kan, daar werd het niet zo gezellig van."
Arib suggereerde ook dat er fracties waren die überhaupt niet meer wilden debatteren. Dijkhoff ontkent dat: hij zegt met andere voorstellen te zijn gekomen. Achteraf heeft hij wel meer respect voor het standpunt van Arib. Zij wilde dat de debatten zo veilig mogelijk konden doorgaan, omdat je als Kamer moest laten zien zo goed mogelijk te blijven functioneren.
24 aug 2026 om 10.27 u
Dijkhoff: 'Rol coalitie in begin coronatijd anders dan in andere tijden'
Ik schreef het vanochtend al, maar de Kamer richt de blik deze week vooral naar binnen. Daar begint het verhoor ook mee. Wat was de verhouding tussen de VVD-fractie (waar Dijkhoff voorzitter van was) en het kabinet?
"Dit kabinet en deze coalitie zullen niet de geschiedenisboeken ingaan als meest dualistische", zegt Dijkhoff. Dualistisch betekent dat er een heel duidelijke scheiding is tussen het kabinet (het bestuur) en de Kamer (die het bestuur controleert). De rol van met name de coalitie is anders in zo'n crisis, legt Dijkhoff uit. Het was belangrijk dat de coalitie in het begin het kabinet steunde. Ook was de coalitie goed op de hoogte van de besluiten die er genomen zouden worden. "Zodat je elkaar niet verrast."
Terugkijkend vindt Dijkhoff die houding in het begin nog steeds logisch. Na verloop van tijd werden Kamer én de coalitie kritischer. Dat had wat Dijkhoff betreft wel eerder gekund.
24 aug 2026 om 9.50 u

Tweede verhoor: Simone Roos
De ogen zijn tijdens een debat vooral gericht op de politici, maar in de Kamer is een grote organisatie aan het werk om al die debatten mogelijk te maken, in goede banen te leiden en te registreren. De griffier van de Tweede Kamer heeft de leiding over die organisatie.
Simone Roos (in het midden op de foto) was van 2018 tot 2022 griffier. In die rol adviseerde zij de Kamer en de Kamervoorzitter ook over procedurele en staatsrechtelijke aspecten.
Eerder riep de commissie oud-Kamervoorzitter Khadija Arib al op voor verhoor. Zij had kritiek op de top van de Kamerorganisatie, onder meer omdat ze haar niet betrokken bij het opstellen van een crisisplan.
24 aug 2026 om 9.40 u

Eerste verhoor: Klaas Dijkhoff
Klaas Dijkhoff mag na deze korte zomerstop het spits afbijten. Dijkhoff was aan het begin van de coronapandemie fractievoorzitter van de VVD. Zijn partij zat in de coronaperiode in een coalitie met D66, CDA en CU. Dijkhoff besloot in 2021 de landelijke politiek te verlaten.
24 aug 2026 om 9.20 u
Commissie richt zich op rol van Kamer en besturen tijdens een pandemie
De zesde verhoorweek staat in het teken van de rol van de Tweede Kamer. De coronacommissie heeft daarvoor verschillende Kamerleden en de destijds hoogste ambtenaar van de Kamerorganisatie opgeroepen. Deze week zijn er maar twee verhoordagen.
De twee laatste verhoorweken staan in het teken van besturen tijdens een pandemie. Bijna alle hoofdrolspelers uit de coronatijd - oud-premier Mark Rutte, oud-zorgminister Hugo de Jonge en toenmalig justitieminister Ferd Grapperhaus - komen dan langs voor een tweede verhoor. Begin volgend jaar wordt het eindrapport van de commissie verwacht.
24 aug 2026 om 9.00 u
Coronaverhoren weer begonnen na wekenlange zomerpauze
Goedemorgen en welkom in dit liveblog! De afgelopen zes weken had de coronacommissie een vakantiepauze, maar de verhoren gaan vandaag weer verder. We zitten inmiddels in de zesde week van de in totaal negen verhoorweken.
Alle liveblogs van de voorgaande verhoren zijn hier terug te lezen. Wil je weten wat er opvalt na zes verhoorweken? In dit artikel zet ik de belangrijkste conclusies op een rij.
内容来自 NU.nl - Coronavirus,版权归原作者所有。
阅读原文 ↗